Banner photo from This is Engineering @pixabay.com

Wprowadzenie

Program Erasmus+ służy wspieraniu rozwoju edukacyjnego, zawodowego i osobistego uczestniczących w nim studentów i niedawnych absolwentów.

Wszystkie jego działania mają również na względzie propagowanie równych szans i równego dostępu, włączenia społecznego, różnorodności i sprawiedliwości. Ponadto program przyczynia się do osiągnięcia celów UE związanych z transformacją cyfrową, zrównoważonym rozwojem i aktywnością obywatelską.

Karta Studenta Erasmusa odzwierciedla wyżej wymienione wartości i priorytety, a jej celem jest odpowiednie informowanie uczestników o ich prawach i obowiązkach oraz zapewnienie pomyślnej realizacji ich planów w zakresie mobilności.

Przed okresem mobilności

Twoje prawa

Masz prawo zwrócić się do wysyłającej Cię uczelni o informacje o procedurze składania wniosków, uczelni/organizacji przyjmującej oraz działaniach możliwych w okresie mobilności za granicą.

Przysługuje Ci zaliczka na poczet stypendium Erasmus+ wypłacana najpóźniej 30 dni kalendarzowych od daty podpisania umowy stypendialnej przez obie strony lub w dniu rozpoczęcia okresu mobilności – w zależności od tego, która z tych dat jest wcześniejsza.

Uczelnie mogą zwrócić się o potwierdzenie Twojego przyjazdu przed wypłatą zaliczki. W takim przypadku masz prawo do otrzymania zaliczki na poczet stypendium najpóźniej 30 dni kalendarzowych od daty podpisania umowy stypendialnej przez obie strony lub otrzymania przez uczelnie potwierdzenia przyjazdu. Możliwość wypłaty zaliczki po otrzymaniu potwierdzenia przyjazdu nie dotyczy uczestników o mniejszych szansach.

Jeśli uczestniczysz w programie mobilności studentów w celu odbycia studiów, prawdopodobnie będziesz mógł/mogła podpisać porozumienie o programie zajęć w formie cyfrowej, określające szczegóły działań za granicą. Za zgodą wysyłającej Cię instytucji możesz podpisać porozumienie o programie zajęć w formacie cyfrowym za pośrednictwem aplikacji mobilnej Erasmus+.
Masz prawo do otrzymania informacji o stosowanych przez instytucję przyjmującą procedurach automatycznego uznawania osiągnięć i systemie ocen.

Masz prawo do otrzymania informacji o możliwościach ubezpieczenia, zakwaterowania, uzyskania wizy (jeżeli jest wymagana) oraz o udogodnieniach lub środkach wsparcia dostępnych dla osób o specjalnych potrzebach.

Po zakwalifikowaniu się do programu mobilności masz prawo do bezpłatnego udziału w internetowym teście biegłości językowej i internetowych kursach językowych za pośrednictwem systemu wsparcia językowego online (OLS). Będziesz mógł/mogła określić swój poziom znajomości języka i uzyskać dostęp do konkretnych funkcji odpowiadających Twoim potrzebom w zakresie nauki języków, aby jak najlepiej wykorzystać swój okres nauki za granicą. 

Twoje obowiązki

Musisz podpisać umowę stypendialną z instytucją wysyłającą, zaś z instytucją/organizacją wysyłającą i instytucją przyjmującą – porozumienie o programie zajęć, zawierające szczegółowe informacje o działaniach za granicą. Porozumienie to jest podstawą automatycznego uznawania okresu mobilności za granicą, gdyż określa przewidywane punkty zaliczeniowe, które uzyskasz i które będą zaliczone na poczet studiów na uczelni macierzystej.

Po otrzymaniu od swojej uczelni informacji dotyczących ubezpieczenia należy postarać się o ubezpieczenie zdrowotne na czas pobytu za granicą. W przypadku mobilności studentów w celu odbycia stażu należy postarać się, wraz z organizacją przyjmującą Cię na staż, o ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej i od następstw nieszczęśliwych wypadków. 

Podczas okresu mobilności

Twoje prawa

Masz prawo do bycia traktowanym na równi z miejscowymi studentami lub pracownikami, bez dyskryminacji ze względu na wiek, pochodzenie etniczne, rasę, narodowość, przynależność do mniejszości narodowej, kulturę, język, płeć, orientację seksualną, stan cywilny, obowiązki opiekuńcze lub rodzicielskie, chorobę, sprawność lub niepełnosprawność, stan zdrowia psychicznego lub fizycznego, wygląd zewnętrzny, status społeczno-ekonomiczny, wyznanie lub przynależność religijną lub ich brak, przynależność polityczną lub opinie lub ich brak, czy jakiekolwiek inne cechy.

Masz prawo do wolności akademickiej przy wypowiadaniu się i głoszeniu swoich idei i pomysłów, a także przy prowadzeniu ewentualnych badań naukowych przez cały okres mobilności.

Masz prawo korzystać z sieci mentorów i opiekunów, jeżeli są oni dostępni w instytucji/ organizacji przyjmującej.

Masz prawo do bycia wysłuchanym/-ą na forum organizacji studenckich na kampusie i poinformowanym/-ą o ich działalności, o systemach zarządzania i zapewniania jakości instytucji przyjmującej oraz o wszelkich odpowiednich usługach wsparcia dla studentów (np. o działalności stowarzyszeń studenckich i przedstawicieli studentów czy rzeczników praw obywatelskich).

Jeśli jesteś studentem uczelni znajdującej się w państwie członkowskim UE lub państwie trzecim stowarzyszonym z programem Erasmus+, podczas pobytu za granicą masz prawo nadal otrzymywać, w tej samej kwocie, wcześniej przyznane stypendia lub pożyczki od swojego kraju wysyłającego.

Jeśli jesteś uczestnikiem o mniejszych szansach lub jeśli zdecydujesz się na podróż z wykorzystaniem ekologicznych środków transportu, masz prawo do dodatkowego wsparcia finansowego z programu Erasmus+.

W okresie mobilności nie mogą być od Ciebie pobierane żadne opłaty za naukę, zapisy, egzaminy ani za dostęp do laboratoriów i bibliotek.
Masz prawo zwrócić się o wprowadzenie zmian do porozumienia o programie zajęć w terminie ustalonym przez instytucję wysyłającą i instytucję/organizację przyjmującą. Masz prawo zwrócić się do swojej instytucji wysyłającej o przedłużenie okresu mobilności.

Twoje obowiązki

Masz obowiązek przestrzegać zasad i przepisów instytucji/organizacji przyjmującej oraz kraju przyjmującego, w tym zasad postępowania, zdrowia i bezpieczeństwa.
Masz obowiązek przestrzegać kodeksu postępowania instytucji przyjmującej, uznając różnorodność jej społeczności i nie dyskryminując nikogo ze względu na wiek, pochodzenie etniczne, rasę, narodowość, przynależność do mniejszości narodowej, kulturę, język, płeć, orientację seksualną, stan cywilny, obowiązki opiekuńcze lub rodzicielskie, chorobę, sprawność lub niepełnosprawność, stan zdrowia psychicznego lub fizycznego, wygląd zewnętrzny, status społeczno-ekonomiczny, wyznanie lub przynależność religijną lub ich brak, przynależność polityczną lub opinie lub ich brak, czy jakiekolwiek inne cechy.
Masz obowiązek postępować odpowiedzialnie i z szacunkiem wobec społeczności lokalnej i akademickiej. Zachowanie z szacunkiem wobec innych oznacza poszanowanie prawa oraz m.in. powstrzymywanie się od molestowania lub nękania kogokolwiek.
Masz obowiązek postępować w sposób, który nie stanowi zagrożenia zdrowia ani bezpieczeństwa Twojego ani innych osób. Masz obowiązek przestrzegać norm bezpieczeństwa i higieny obowiązujących w Twojej instytucji/organizacji przyjmującej oraz w kraju przyjmującym.

Masz obowiązek przestrzegać zasady uczciwości akademickiej i realizować wszystkie punkty określone w porozumieniu o programie zajęć, aby osiągnąć jak najlepsze wyniki podczas wszystkich przewidzianych egzaminów lub w ramach innych form oceny, a także – w przypadku stażu – w ramach uzgodnionych zadań. 

Zachęcamy Cię do korzystania w pełni ze wszystkich możliwości uczenia się dostępnych w instytucji/organizacji przyjmującej, a także do czerpania jak najwięcej korzyści z pobytu za granicą przez aktywny udział w życiu lokalnej społeczności, na przykład w działaniach lub projektach międzykulturowych lub obywatelskich.

Może jednak być wymagana niewielka opłata, na takich samych zasadach jak od studentów miejscowych, np. na poczet ubezpieczenia czy członkostwa w stowarzyszeniach studenckich czy za korzystanie z materiałów i urządzeń na potrzeby studiów.

Wraz z instytucją wysyłającą i instytucją/organizacją przyjmującą masz obowiązek dopilnować, aby zmiany w porozumieniu o programie zajęć zostały zatwierdzone po złożeniu wniosku.

Po okresie mobilności

Twoje prawa

Jeśli jesteś studentem uczelni zlokalizowanej w państwie członkowskim UE lub państwie trzecim stowarzyszonym z programem Erasmus+, masz prawo do pełnego i automatycznego uznania przez instytucję wysyłającą działań pomyślnie ukończonych w okresie mobilności, zgodnie z porozumieniem o programie zajęć.

Masz prawo – i zdecydowanie powinieneś/powinnaś – ubiegać się o dokument Europass-Mobilność, jeśli niedawno ukończyłeś/-aś studia na uczelni zlokalizowanej w państwie członkowskim UE lub państwie trzecim stowarzyszonym z programem Erasmus+.

W ciągu pięciu tygodni od ogłoszenia wyników masz prawo otrzymać od instytucji przyjmującej wykaz zaliczeń, w miarę możliwości w formacie cyfrowym, ze wskazaniem uzyskanych punktów i ocen. Po otrzymaniu wykazu zaliczeń Twoja instytucja wysyłająca przekaże Ci pełne informacje o Twoich uznanych osiągnięciach. 

Jeżeli uczęszczałeś/-aś do uczelni zlokalizowanej w państwie członkowskim UE lub państwie trzecim stowarzyszonym z programem Erasmus+, masz prawo do wpisania uznanych elementów studiów do suplementu do dyplomu. Masz prawo do otrzymania suplementu do dyplomu, w miarę możliwości w formacie cyfrowym, również w oryginalnej wersji językowej.

W przypadku stażu masz prawo otrzymać zaświadczenie o stażu, w miarę możliwości w formacie cyfrowym, od organizacji/instytucji przyjmującej, podsumowujące wykonane zadania i zawierające ocenę stażu. Instytucja wysyłająca przekaże również wykaz zaliczeń, o ile został on przewidziany w porozumieniu o programie zajęć. Jeżeli staż nie był częścią programu nauczania, możesz zwrócić się o zarejestrowanie go w dokumencie Europass-Mobilność. Jeśli natomiast jeśli jesteś studentem/studentką uczelni zlokalizowanej w państwie członkowskim biorącym udział w procesie bolońskim, okres mobilności należy dodatkowo wpisać do suplementu do dyplomu.

Twoje obowiązki

Masz obowiązek wypełnić sprawozdanie uczestnika programu, aby przekazać instytucjom wysyłającej i przyjmującej, odpowiednim agencjom narodowym Erasmus+ oraz Komisji Europejskiej informacje zwrotne na temat okresu mobilności w ramach programu Erasmus+. 
Informacje te pomogą Komisji Europejskiej i agencjom narodowym Erasmus+ w ulepszeniu i wzbogaceniu programu Erasmus+ dla przyszłych uczestników.

Zachęcamy do dzielenia się doświadczeniami związanymi z mobilnością ze znajomymi, innymi studentami, pracownikami instytucji macierzystej, dziennikarzami itp., aby umożliwić innym osobom zapoznanie się z tym programem i skorzystanie z Twoich doświadczeń.

Warto skorzystać z aplikacji mobilnej Erasmus+, dzięki której możesz podzielić się swoimi wrażeniami z przyszłymi studentami.

Zachęcamy do angażowania się w życie lokalnych i krajowych społeczności absolwentów, a także zapisywania się do stowarzyszeń absolwentów Erasmus+ oraz do organizacji studenckich i projektów propagujących program Erasmus+ i jego wartości oraz wzajemne zrozumienie między ludźmi, kulturami i krajami oraz internacjonalizację na miejscu.

Podczas okresu mobilności

Twoje prawa

Masz prawo do równego i sprawiedliwego dostępu i takich samych możliwości w ramach programu Erasmus+, a także do sprawiedliwych, inkluzywnych i przejrzystych procedur na wszystkich etapach mobilności.

Jeżeli napotkasz problemy lub uznasz, że Twoje prawa nie są przestrzegane, musisz najpierw skontaktować się z instytucją/organizacją wysyłającą lub przyjmującą i poprosić o pomoc w znalezieniu rozwiązania. Należy jasno określić problem i w zależności od jego charakteru skontaktować się z kompetentną osobą. Jej dane osobowe i kontaktowe powinny być podane w porozumieniu o programie zajęć. W razie potrzeby należy przejść formalne procedury odwoławcze obowiązujące w instytucji/organizacji wysyłającej lub przyjmującej. Jeżeli Twoja instytucja/organizacja wysyłająca lub przyjmująca nie dopełnia obowiązków określonych w Karcie Erasmusa dla szkolnictwa wyższego lub w umowie stypendialnej, możesz skontaktować się z odpowiednią agencją narodową Erasmus+.

Pomocy udzielić mogą również stowarzyszenia studenckie i przedstawiciele studentów, a także instytucja wysyłająca i przyjmująca. Instytucje wysyłająca i przyjmująca mogą wskazać, gdzie znaleźć dane kontaktowe lokalnych stowarzyszeń studenckich i przedstawicieli studentów.

Twoje obowiązki

Zachęcamy do pobrania aplikacji mobilnej Erasmus+, która będzie wspierać Cię na każdym etapie mobilności. Dzięki niej uzyskasz dostęp do odpowiednich usług, porad i informacji o możliwościach dotyczących okresu mobilności za granicą.

Zachęcamy również do korzystania z systemu wsparcia językowego online przeznaczonego dla uczestników programu Erasmus+. System ten pomoże Ci opanować języki, które będą Ci potrzebne do porozumiewania się na co dzień lub podczas działań związanych z mobilnością.
Zachęcamy do zwrócenia uwagi na wpływ Twojej mobilności na środowisko. Możesz na przykład zdecydować się na podróżowanie środkami transportu, które mają mniejszy ślad węglowy.

Zgłoś się do swojej instytucji/organizacji wysyłającej i przyjmującej po informacje o tym, jak sprawić, by Twoje działania w ramach programu Erasmus+ były bardziej przyjazne dla środowiska.

Co dzieje się w przypadku nieprzestrzegania Karty Studenta Erasmusa?

Twoja instytucja wysyłająca lub instytucja/organizacja przyjmująca może podjąć decyzję o zakończeniu Twojego okresu mobilności za granicą.