Skip to main content

Erasmus+

EU programme for education, training, youth and sport
Search the guide

Projekty przyszłościowe

Cel działania

Potrzeba innowacji w europejskich systemach kształcenia i szkolenia, a także w obszarze młodzieży, nigdy nie była tak wielka jak w następstwie niedawnej pandemii. Innowacje w nauczaniu i uczeniu się są kluczowe, zarówno na poziomie indywidualnym, jak i instytucjonalnym. Te innowacyjne podejścia powinny nie tylko zapewnić obecnym i przyszłym pracownikom odpowiednie umiejętności potrzebne na szybko zmieniających się rynkach pracy, ale także wykształcić w obecnych i przyszłych pracownikach kreatywność i umiejętności pozwalające im stawić czoła rosnącej złożoności wyzwań społecznych, przed którymi wszyscy stoimy, takich jak zmiana klimatu, ochrona różnorodności biologicznej, czysta energia, zdrowie publiczne, cyfryzacja i automatyzacja, sztuczna inteligencja, robotyka i analiza danych.

Akcja ta będzie miała na celu wspieranie innowacji, kreatywności i uczestnictwa, a także przedsiębiorczości społecznej w różnych dziedzinach kształcenia i szkolenia, w obrębie sektorów lub między sektorami i dyscyplinami.

Projekty przyszłościowe to projekty na dużą skalę, których celem jest określenie, opracowanie, przetestowanie lub ocena innowacyjnych podejść (politycznych), które można upowszechniać, tym samym przyczyniając się do poprawy systemów kształcenia i szkolenia. W ramach tych partnerstw będą wspierane przyszłościowe pomysły stanowiące odpowiedzi na główne priorytety europejskie, które można upowszechniać i które mogą przyczynić się do wprowadzenia udoskonaleń w zakresie systemów kształcenia, szkolenia i młodzieży, a także przynieść znaczący innowacyjny efekt w zakresie metod i praktyk w odniesieniu do wszystkich rodzajów uczenia się i aktywnego uczestnictwa na rzecz spójności społecznej w Europie.

Celem jest wspieranie transnarodowych projektów współpracy wdrażających spójny i kompleksowy zestaw działań sektorowych lub międzysektorowych, które:

  • wspierają innowacje pod względem zakresu, przełomowych metod i praktyk; lub
  • umożliwiają transfer innowacji (pomiędzy krajami, sektorami polityki lub grupami docelowymi), zapewniając w ten sposób na poziomie europejskim zrównoważone wykorzystanie wyników projektów innowacyjnych lub możliwość przenoszenia ich do innych kontekstów i odbiorców.

Partnerstwa powinny składać się z organizacji publicznych i prywatnych, łącząc naukowców, specjalistów i partnerów mających możliwość dotarcia do decydentów.

Projekty przyszłościowe powinny być zatem realizowane przez mieszane partnerstwo organizacji:

  • oparte na doskonałości i najnowocześniejszej wiedzy,
  • posiadające zdolność do innowacji,
  • zdolne do wywierania systemowego wpływu poprzez swoje działania i potencjał stymulowania programu politycznego w dziedzinie kształcenia i szkolenia.

Celem wspieranych projektów będzie osiągnięcie systemowego wpływu na szczeblu europejskim poprzez zdolność do zastosowania ich innowacyjnych wyników na skalę europejską lub przez przeniesienie ich do różnych kontekstów tematycznych lub geograficznych.

Grupa 1: Priorytety międzysektorowe

Projekty w grupie 1 mogą odnosić się do różnych sektorów edukacyjnych lub łączyć je ze sobą.

Wnioski składane w ramach grupy 1 muszą odnosić się do jednego z dwóch następujących priorytetów, które wyszczególniono w części „Opracowanie projektu”:

  • Priorytet 1: Wspieranie wysokiej jakości edukacji cyfrowej, sprzyjającej włączeniu społecznemu zgodnie z Planem działania w dziedzinie edukacji cyfrowej
  • Priorytet 2: Wspieranie systemów kształcenia i szkolenia w celu przystosowania do transformacji ekologicznej

Grupa 2: Kształcenie i szkolenie zawodowe (VET)

Projekty w ramach grupy 2 odnoszą się do sektora kształcenia i szkolenia zawodowego.

Projekty te wspierają wdrażanie zasad i celów Planu działania na rzecz Europejskiego filaru praw socjalnych1 , europejskiego programu na rzecz umiejętności2 , zalecenia Rady w sprawie kształcenia i szkolenia zawodowego na rzecz zrównoważonej konkurencyjności, sprawiedliwości społecznej i odporności3  oraz deklaracji z Osnabrück w sprawie kształcenia i szkolenia zawodowego4  jako czynnika umożliwiającego naprawę gospodarczą i sprawiedliwe przejście do gospodarki cyfrowej i ekologicznej.

Wnioski składane w ramach grupy 2 muszą odnosić się do jednego z trzech następujących priorytetów, które wyszczególniono w części „Opracowanie projektu”:

  • Priorytet 3: Wspieranie paktu na rzecz umiejętności;
  • Priorytet 4: Struktury i mechanizmy badań stosowanych w kształceniu i szkoleniu zawodowym;
  • Priorytet 5: Umiejętności ekologiczne w sektorze kształcenia i szkolenia zawodowego.

Grupa 3: Edukacja dorosłych

Projekty te wspierają wdrażanie zasad i celów dotyczących Planu działania na rzecz Europejskiego filaru praw socjalnych5 , Europejskiego programu na rzecz umiejętności6  oraz zalecenia Rady w sprawie ścieżek poprawy umiejętności7 : nowe możliwości dla osób dorosłych.

Projekty w ramach grupy 3 odnoszą się do sektora kształcenia dorosłych. Wnioski składane w ramach grupy 3 muszą odnosić się do priorytetu 6, który jest opisany w punkcie „Opracowanie projektu”:

  • Priorytet 6: Ścieżki poprawy umiejętności: nowe możliwości dla dorosłych

Cele akcji

Cele ogólne są następujące:

  • innowacyjne inicjatywy mające silny wpływ na reformy kształcenia i szkolenia w określonych strategicznych obszarach polityki;
  • przyczynianie się do wzmacniania zdolności innowacyjnych Europy przez promowanie innowacji w kształceniu i szkoleniu;
  • tworzenie zmian systemowych przez wspieranie innowacji zarówno w praktyce, jak i w polityce;
  • wspieranie przyszłościowych pomysłów koncentrujących się na kluczowych zagadnieniach i priorytetach na szczeblu UE z wyraźnym potencjałem do włączenia ich do głównego nurtu w jednym lub kilku sektorach;
  • Jako w pełni innowacyjne, przełomowe metody i praktyki edukacyjne lub transfer innowacji: zapewnienie na poziomie UE zrównoważonego wykorzystania wyników projektów innowacyjnych lub możliwość użycia ich w innym kontekście i wśród innych odbiorców.

Cele szczegółowe obejmują:

  • określanie, opracowywanie, testowanie lub ocena innowacyjnych podejść, które mogą zostać włączone do głównego nurtu polityki w celu ulepszenia systemów kształcenia i szkolenia oraz zwiększenia skuteczności polityk i praktyk w dziedzinie kształcenia i szkolenia;
  • rozpoczęcie działań pilotażowych w celu przetestowania rozwiązań obecnych i przyszłych wyzwań z myślą o wywarciu zrównoważonego i systemowego wpływu;
  • wspieranie współpracy transnarodowej i wzajemnego uczenia się w zakresie przyszłościowych zagadnień wśród kluczowych zainteresowanych stron oraz umożliwienie im opracowywania innowacyjnych rozwiązań i wspieranie transferu tych rozwiązań do nowych obszarów, w tym budowanie zdolności odpowiednich zainteresowanych stron.

Działania w ramach projektów przyszłościowych powinny przyczyniać się do realizacji następujących celów:

  • poprawa jakości, efektywności i równych możliwości dostępu do systemów kształcenia i szkolenia;
  • zwiększenie skuteczności polityki w dziedzinie kształcenia i szkolenia;
  • wspieranie wdrażania unijnych ram i inicjatyw prawnych, jak również zaleceń dla poszczególnych krajów wynikających z europejskiego semestru;
  • lepsze materiał dowodowy i zrozumienie odnośnie do grup docelowych, sytuacji w zakresie uczenia się i nauczania oraz skutecznych metod i narzędzi, które mogą inspirować i stymulować innowacje na poziomie systemu;
  • poszerzanie wiedzy służącej wspieraniu polityki opartej na dowodach;
  • wywołanie zmian zachowań na poziomie UE.

Główne działania w ramach tych priorytetów mogą obejmować (niewyczerpujący wykaz):

  • badanie w działaniu, prace związane z mapowaniem, dające sektorowe lub międzysektorowe rezultaty na dużą skalę;
  • transnarodowe działania poświęcone budowaniu zdolności, takie jak szkolenia, analiza kontekstów polityki, badania w zakresie polityki, dostosowania instytucjonalne;
  • działania pilotażowe mające na celu testowanie innowacyjnych rozwiązań;
  • transnarodowe wydarzenia na dużą skalę lub działania związane z tworzeniem sieci kontaktów dotyczące danych sektorów albo międzysektorowe;
  • działania w zakresie wykorzystania wyników mające na celu rozpowszechnienie wyników wśród społeczności lub w sektorze;
  • działania w roli ośrodka analitycznego, badawczego i eksperymentalnego dotyczące innowacyjnych pomysłów.

Wymaga się, aby w stosownych przypadkach w projektach przyszłościowych stosowano instrumenty i narzędzia dotyczące całej UE.

Projekty powinny obejmować opracowanie długoterminowego planu działania (wykraczającego poza czas trwania projektu finansowanego w ramach programu Erasmus+) na rzecz stopniowego wdrażania i włączania do głównego nurtu polityki opracowanych innowacji, aby mogły one wpływać na systemy kształcenia i szkolenia, we współpracy z odpowiednimi organami i instytucjami. Powinny one również zapewnić odpowiednią widoczność i szerokie rozpowszechnienie tych prac zarówno na unijnym i krajowym szczeblu politycznym.

Projekty przyszłościowe mogą również wskazywać, w jaki sposób inne możliwości finansowania unijnego (np. europejskie fundusze strukturalne, Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych, Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji), finansowanie krajowe i regionalne (jak również finansowanie prywatne) mogą wspierać realizację projektu. Mogłyby one uwzględniać krajowe i regionalne strategie inteligentnej specjalizacji oraz zmiany w europejskich ekosystemach przemysłowych.

Kryteria, jakie należy spełnić, aby złożyć wniosek dotyczący projektów przyszłościowych

Kryteria Kwalifikowalności

Aby kwalifikować się do otrzymania dofinansowania w ramach programu Erasmus+, wnioski w sprawie projektów przyszłościowych muszą spełniać następujące kryteria:

Kto może złożyć wniosek?

Wnioskodawcą może być każdy partner pełnoprawny ustanowiony zgodnie z prawem w państwie członkowskim UE lub państwie trzecim stowarzyszonym z Programem. Organizacja ta składa wniosek w imieniu wszystkich organizacji zaangażowanych w dany projekt.

Jakiego rodzaju organizacje kwalifikują się do udziału w projekcie?

  • Następujące organizacje mogą być zaangażowane jako pełnoprawny partner, podmiot stowarzyszony lub partner stowarzyszony: Każda organizacja publiczna lub prywatna działająca w dziedzinie kształcenia i szkolenia, która odgrywa kluczową rolę we wprowadzaniu innowacji i ma siedzibę w państwie członkowskim UE lub państwie trzecim stowarzyszonym z Programem (zob. sekcja „Kraje uprawnione” w części A niniejszego przewodnika).

W przypadku grupy 1 i 2: takimi organizacjami mogą być (niewyczerpujący wykaz):

  • organizacje zajmujące się kształceniem i szkoleniem (np. organizatorzy kształcenia i szkolenia, np. szkoły, instytucje szkolnictwa wyższego, organizatorzy kształcenia i szkolenia zawodowego oraz kształcenia dorosłych, stowarzyszenia, organizacje pozarządowe);
  • firmy publiczne lub prywatne, które oferują szkolenia dla swoich pracowników lub partnerów w łańcuchu wartości/dostaw.
  • Podmioty pobudzające innowacje i rozwój terytorialny (np. laboratoria ekoinnowacyjne, ośrodki badań naukowych, agencje innowacji, organy rozwoju regionalnego, MŚP, duże przedsiębiorstwa);
  • Decydenci i organy publiczne na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym (np. ministerstwa innowacji, edukacji, pracy, gospodarki, publiczne i prywatne służby zatrudnienia, organy odpowiedzialne za podnoszenie kwalifikacji itp.;)
  • Organizacje prowadzące działania międzysektorowe i inne podmioty rynku pracy (np. partnerzy społeczni, organizacje sektorowe, izby przemysłowe/handlowe/rzemieślnicze i inne organy pośredniczące, organizacje handlowe, społeczeństwo obywatelskie, organizacje sportowe i kulturalne, stowarzyszenia nauczycieli i osób prowadzących szkolenia, stowarzyszenia młodzieży i rodziców, podmioty rynku pracy);
  • Podmioty publiczne lub prywatne odpowiedzialne za organizację lub finansowanie lub świadczenie usług edukacyjnych dla dorosłych (np. oceny umiejętności, walidacji kompetencji, kształcenia i szkolenia, orientacji i doradztwa) lub będące w pewnym stopniu odpowiedzialne za te usługi (lub mające wpływ na nie).
  • Krajowe, międzynarodowe, regionalne i sektorowe organizacje konkursów umiejętności.

Instytucje szkolnictwa wyższego ustanowione w państwie członkowskim UE lub państwie trzecim stowarzyszonym z Programem muszą posiadać ważną Kartę Erasmusa dla szkolnictwa wyższego (ECHE).

Liczba i profil organizacji uczestniczących

w przypadku wszystkich Grup:

  • partnerstwo musi obejmować co najmniej 3 partnerów pełnoprawnych z co najmniej 3 państw członkowskich UE i państw trzecich stowarzyszonych z Programem (w tym z co najmniej 2 państw członkowskich UE).

w przypadku grupy 2:

  • W przypadku co najmniej trzech państw uczestniczących partnerstwa muszą obejmować zarówno pracodawców (lub ich przedstawicieli), jak i organizacje kształcenia i szkolenia (lub ich przedstawicieli).

W przypadku grupy 3:

  • W przypadku co najmniej trzech państw uczestniczących partnerstwo musi obejmować podmioty publiczne lub prywatne odpowiedzialne za organizację, finansowanie lub świadczenie usług edukacyjnych dla dorosłych (np. oceny umiejętności, walidacji kompetencji, kształcenia i szkolenia, orientacji i doradztwa) lub będące w dużym stopniu odpowiedzialne za takie usługi (lub mające wpływ na nie), jako pełnoprawni lub stowarzyszeni partnerzy.

Miejsce przeprowadzenia działań

Wszystkie działania muszą się odbywać w państwach członkowskich UE lub państwach trzecich stowarzyszonych z Programem.

Czas trwania projektu

W przypadku grupy 1 – priorytety międzysektorowe, czas trwania projektu wynosi:

  • 24–48 miesięcy;

W przypadku grupy 2grupy 3 czas trwania projektu wynosi:

  • 24 miesięcy.

Czas trwania musi zostać określony na etapie składania wniosku, w oparciu o cel projektu, rodzaj działań zaplanowanych w czasie, budżet i zamierzone cele projektu.

Daty rozpoczęcia projektu

Projekty rozpoczną się w dniu 1 listopada 2022 r., 1 grudnia 2022 r. lub 1 stycznia 2023 r.

Gdzie należy złożyć wniosek?

Do Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA).

Identyfikator zaproszenia – grupa 1: ERASMUS-EDU-2022-PI-FORWARD-LOT1

Identyfikator zaproszenia – grupa 2: ERASMUS-EDU-2022-PI-FORWARD-LOT2

Identyfikator zaproszenia – grupa 3: ERASMUS-EDU-2022-PI-FORWARD-LOT3

Kiedy należy złożyć wniosek?

Wnioskodawcy muszą złożyć wnioski o dofinansowanie do dnia 15 marca do godz. 17:00 (czasu obowiązującego w Brukseli).

Organizacje wnioskujące będą oceniane na podstawie odpowiednich kryteriów wyłączających oraz kryteriów wyboru. W celu uzyskania dodatkowych informacji proszę zapoznać się z częścią C niniejszego przewodnika.

Opracowanie projektu

Projekty przyszłościowe powinny zawsze mieć na uwadze następujące przekrojowe konteksty polityki:

  1. Plan działania na rzecz Europejskiego filaru praw socjalnych;
  2. Zielony Ład Komisji Europejskiej8 , cele zrównoważonego rozwoju ONZ9  oraz deklaracja paryska w sprawie zmiany klimatu10 ;
  3. Europejski program na rzecz umiejętności11  – w szczególności działanie 1 dotyczące paktu na rzecz umiejętności, działanie 6 dotyczące umiejętności wspierających dwojakie transformacje oraz działanie 8 na rzecz niezbędnych umiejętności życiowych;
  4. Zalecenie Rady w sprawie kształcenia i szkolenia zawodowego (VET) na rzecz zrównoważonej konkurencyjności, sprawiedliwości społecznej i odporności12
  5. Zalecenie Rady w sprawie ścieżek poprawy umiejętności: nowe możliwości dla osób dorosłych13
  6. Transformacja cyfrowa w naszych systemach kształcenia i szkolenia, a także w dziedzinie młodzieży, zgodnie z planem działania Komisji Europejskiej na rzecz edukacji cyfrowej na lata 2021–202714 .

Grupa 1: Priorytety międzysektorowe

Wnioski składane w ramach grupy 1 muszą odnosić się do jednego z dwóch następujących priorytetów:

Priorytet 1: wspieranie wysokiej jakości edukacji cyfrowej, która sprzyja włączeniu społecznemu zgodnie z Planem działania w dziedzinie edukacji cyfrowej

systemy kształcenia i szkolenia przechodzą obecnie głęboką transformację cyfrową, której siłą napędową są postępy w zakresie połączalności; powszechne stosowanie urządzeń i aplikacji cyfrowych; potrzeba indywidualnej elastyczności, większej dostępności i zapotrzebowanie na wysokiej jakości cyfrowe treści edukacyjne oraz stale rosnące zapotrzebowanie na umiejętności cyfrowe. Pandemia COVID-19, która silnie wpłynęła na kształcenie i szkolenie, przyspieszyła zmiany i dostarczyła wielu nowych doświadczeń i perspektyw edukacyjnych. W Planie działania w dziedzinie edukacji cyfrowej na lata 2021–2027 określono politykę UE w zakresie transformacji cyfrowej w kształceniu i szkoleniu w następnym okresie programowania. W Planie działania w dziedzinie edukacji cyfrowej wyznaczono dwa priorytety strategiczne:

  • wspieranie rozwoju wysoce efektywnego ekosystemu edukacji cyfrowej (1)
  • wychodzenie naprzeciw potrzebie zwiększania kompetencji cyfrowych na potrzeby transformacji cyfrowej (2)

Istnieje potrzeba wyposażenia wszystkich osób uczących się w kompetencje cyfrowe (wiedzę, umiejętności i postawy), aby mogli żyć, pracować, uczyć się i rozwijać w świecie, w którym w coraz większym stopniu obecne są technologie cyfrowe. Technologia cyfrowa może wspierać w pełni realizację programu na rzecz zapewnienia wysokiej jakości i włączającego kształcenia i szkolenia w odniesieniu do wszystkich osób uczących się, o ile będzie wykorzystywana przez nauczycieli w sposób umiejętny i skuteczny. Technologia może być potężnym i interesującym narzędziem uczenia się opartego na współpracy i kreatywności. Może ułatwiać osobom uczącym się i nauczycielom uzyskiwanie dostępu do treści cyfrowych, ich tworzenie i dzielenie się nimi. Kluczowe znaczenie dla systemów kształcenia i szkolenia ma skuteczne planowanie i rozwój zdolności cyfrowych. Proces ten wymaga opracowywania i prowadzenia ciągłego przeglądu i aktualizacji strategii cyfrowych dotyczących eliminowania przepaści technologicznej w infrastrukturze, urządzeń i rozwoju odpowiednich zdolności organizacyjnych w edukacji, w tym zdolności do zapewniania hybrydowych trybów uczenia się i nauczania (zdalnie i na miejscu). W tym kontekście ważne staje się również zrozumienie i zwiększanie naszej wiedzy na temat powstających technologii, takich jak sztuczna inteligencja (AI) i jej etyczne zastosowanie w edukacji. Należy zwiększyć zdolność do zapewnienia dostępu do technologii wspomagających oraz otwartych treści cyfrowych, a w bardziej ogólnym kontekście rozwiązać problem nierównego dostępu, uwarunkowanego poziomem społecznym i gospodarczym lub różnicami między obszarami wiejskimi i miejskimi. Wysokiej jakości treści edukacji cyfrowej, narzędzia przyjazne dla użytkownika, usługi o wartości dodanej oraz zabezpieczone platformy, które pozwalają zachować prywatność i przestrzegać standardów etycznych, są niezbędne, by zapewnić wysokiej jakości edukację cyfrową sprzyjającą włączeniu społecznemu.

Oprócz dwóch priorytetów strategicznych wymienionych powyżej Plan działania w dziedzinie edukacji cyfrowej ma na celu wspieranie skuteczniejszej współpracy w zakresie kształcenia i szkolenia cyfrowego na poziomie UE przez utworzenie europejskiej platformy edukacji cyfrowej. Platforma będzie promowała współpracę międzysektorową, określała dobre praktyki i dzieliła się nimi, a także wspierała państwa członkowskie oraz sektor kształcenia i szkolenia za pomocą narzędzi, ram, wytycznych, wiedzy technicznej oraz badań w dziedzinie edukacji cyfrowej. Platforma powinna połączyć krajowe i regionalne inicjatywy i podmioty w zakresie edukacji cyfrowej oraz wspierać nowe modele wymiany treści edukacji cyfrowej, zajmując się takimi kwestiami, jak wspólne normy, interoperacyjność, dostępność i zapewnienie jakości. Platformę należy zatem uwzględnić również w ramach obszarów przedstawionych poniżej.

Projekty przyszłościowe będą dotyczyć w szczególności co najmniej jednego z trzech następujących obszarów w ramach priorytetu 1:

A) Kluczowe czynniki sukcesu w zakresie wysokiej jakości kształcenia i szkolenia cyfrowego sprzyjającego włączeniu społecznemu

Projekty zakładają:

  • określenie lub ocenę czynników sprzyjających lub przeszkód dla skutecznych i działających ekosystemów edukacji cyfrowej i kształcenia cyfrowego. Takie czynniki sprzyjające i przeszkody można rozwiązywać na poziomie systemowym (krajowym/regionalnym/lokalnym) lub na poziomie organizacyjnym;
  • zbadanie współoddziaływania między tymi czynnikami/przeszkodami i opracowanie zaleceń, które można będzie rozpowszechniać i wykorzystywać na poziomie organizacyjnym i systemowym;

Uwaga: oczekuje się, że zostaną zbadane takie czynniki, jak struktura i organizacja systemów kształcenia i szkolenia, krajowe podejścia do programów nauczania, krajowa ocena wyników nauczania, strategie szkolenia nauczycieli i osób prowadzących szkolenia oraz infrastruktura i połączalność, ale także możliwość wystąpienia innych ukrytych czynników.

B) Sztuczna inteligencja w edukacji

Projekty zakładają:

  • określenie, opracowanie i pilotażowe wdrażanie przypadków użycia sztucznej inteligencji w kształceniu i szkoleniu, z uwzględnieniem ich wpływu na dane, prywatność, etykę i wartości UE;
  • przygotowanie zaleceń, zestawów narzędzi i wytycznych wdrożeniowych dotyczących roli i wykorzystania sztucznej inteligencji w kształceniu i szkoleniu, które można będzie rozpowszechniać i wykorzystywać na poziomie organizacyjnym i systemowym.

C) Wysokiej jakości treści edukacji cyfrowej

Projekty zakładają:

  • określenie, opracowanie i pilotażowe wdrażanie przypadków użycia w celu opracowania i przyjęcia wysokiej jakości treści edukacji cyfrowej (uwzględniając potrzebę wysokiej jakości metod nauczania, dostępności, rozpoznawalności i wielojęzyczności oraz odzwierciedlając potrzebę zapewnienia interoperacyjności, certyfikacji, weryfikacji i możliwości przenoszenia treści edukacji cyfrowej);
  • przygotowanie zaleceń, zestawów narzędzi i wytycznych wdrożeniowych dotyczących opracowywania i przyjmowania wysokiej jakości treści edukacji cyfrowej, które można będzie rozpowszechniać i wykorzystywać na poziomie organizacyjnym i systemowym.

Priorytet 2: Wspieranie systemów kształcenia i szkolenia w celu przystosowania ich do transformacji ekologicznej

W Europejskim Zielonym Ładzie podkreśla się wagę mobilizowania sektora kształcenia i szkolenia do wsparcia procesu przechodzenia na bardziej ekologiczną i zrównoważoną Europę. Istnieje potrzeba wspierania zbiorowego i indywidualnego poziomu działania poprzez rozwój wiedzy, umiejętności i postaw związanych ze zrównoważonym rozwojem oraz umożliwienie osobom uczącym się zarządzania zmianami. Systemy i instytucje kształcenia i szkolenia mogą być katalizatorami tej zmiany.

W ramach jednego z sześciu wymiarów europejskiego obszaru edukacji15  oraz szóstego projektu przewodniego europejskiego programu na rzecz umiejętności16  skoncentrowano się w szczególności na wspieraniu transformacji ekologicznej. Ponadto koalicja na rzecz edukacji dla klimatu, zainicjowana przez Komisję Europejską w dniu 10 grudnia 2020 r., ma na celu mobilizację wiedzy specjalistycznej, zapewnienie zasobów na potrzeby tworzenia sieci kontaktów i wspieranie kreatywnych podejść do działań na rzecz klimatu i zrównoważonego rozwoju z udziałem nauczycieli, uczniów i studentów. Celem koalicji jest łączenie inicjatyw oddolnych z działaniami na poziomie UE oraz wspieranie zobowiązań i konkretnych działań na rzecz zmiany zachowań w zakresie zrównoważonego rozwoju w całej UE.

Dodatkowo Komisja ma do końca 2021 r. zaproponować zalecenie Rady Unii Europejskiej w sprawie edukacji na rzecz zrównoważenia środowiskowego. Będzie to miało na celu wsparcie państw członkowskich we włączeniu zrównoważonego rozwoju do systemów kształcenia i szkolenia oraz pobudzeniu współpracy i wymiany doświadczeń na szczeblu europejskim w zakresie uczenia się na rzecz zrównoważonego rozwoju. Komisja opracowuje również europejskie ramy kompetencji, które mają pomóc w rozwijaniu i ocenie wiedzy, umiejętności i postaw w zakresie zrównoważonego rozwoju.

Wszystkie te działania mają na celu pomoc ludziom w zdobywaniu wiedzy, umiejętności, wartości i postaw potrzebnych do życia w zrównoważonej i zasobooszczędnej gospodarce i społeczeństwie, budowania takiego społeczeństwa i takiej gospodarki oraz wspierania ich.

Projekty przyszłościowe będą dotyczyć co najmniej jednego z trzech następujących obszarów w ramach priorytetu 2:

A)Promowanie podejścia całej instytucji do zrównoważonego rozwoju

Projekty będą koncentrować się na:

  • projektowaniu, wdrażaniu i monitorowaniu planów zrównoważonego rozwoju całej instytucji, w tym poprzez wykorzystanie narzędzi samooceny;
  • wspieraniu liderów w dziedzinie edukacji (np. poprzez rozwój zawodowy, programy mentorskie, inicjatywy służące tworzeniu sieci kontaktów) w celu włączenia zrównoważonego rozwoju do wszystkich aspektów działalności instytucji;
  • wspieraniu zaangażowania uczniów i pracowników w inicjatywy na rzecz zrównoważonego rozwoju, np. poprzez mistrzów/ambasadorów zrównoważonego rozwoju, rozwijanie powiązań z grupami społeczności lokalnej i innymi partnerami spoza instytucji edukacyjnej;
  • projektowaniu, wdrażaniu i monitorowaniu metod związanych ze zrównoważonym działaniem na terenie szkoły/kampusu, np. zużyciem energii i wody; mobilności i transporcie; ekologizacji środowiska nauczania i uczenia się oraz infrastruktury.

B)Rozwijanie umiejętności i kompetencji osób uczących się i edukatorów w zakresie zrównoważonego rozwoju

Projekty będą koncentrować się na:

  • opracowywaniu, wdrażaniu i monitorowaniu innowacyjnych podejść do nauczania i szkolenia w zakresie zrównoważonego rozwoju, które mogą obejmować skuteczne wykorzystanie technologii cyfrowych w celu wspierania uczenia się na rzecz zrównoważonego rozwoju;
  • budowaniu zdolności edukatorów (nauczycieli, osób prowadzących szkolenia i wszystkich pracowników oświaty) do włączania zrównoważonego rozwoju poprzez rozwój zawodowy, w tym wspieranie edukatorów w zakresie innowacyjnych praktyk nauczania i łączenia przedmiotów z różnych dyscyplin;
  • łączeniu różnych sektorów edukacji w zakresie rozwoju kompetencji związanych ze zrównoważonym rozwojem, w tym kształcenia formalnego i pozaformalnego;
  • działaniu w zakresie podnoszenia świadomości, w tym działaniu ukierunkowanym na walkę z dezinformacją (związaną np. z pseudoekologicznym marketingiem) i promowanie krytycznego myślenia poprzez np. uczenie się poprzez praktykę w „otwartych warsztatach” lub podejście do nauki oparte na STEAM.

C) Wzmocnienie pozycji obywateli w zakresie działań na rzecz zrównoważonego rozwoju, środowiska i zmiany klimatu, w tym w kontekście nowej koalicji na rzecz edukacji dla klimatu

Projekty będą koncentrować się na:

  • opracowywaniu konkretnych i powtarzalnych działań w dziedzinie klimatu na szczeblu lokalnym, z udziałem uczniów, nauczycieli, osób prowadzących szkolenia, liderów w dziedzinie edukacji, lokalnych przedsiębiorstw, muzeów, instytucji artystycznych i naukowych oraz ośrodków sportowych;
  • opracowywaniu metod nauczania w oparciu o projekt i doświadczenia, prowadzonego przez szkoły z rodzicami, lokalnymi firmami, szerszą społecznością, np.: promowanie zdrowego odżywiania; promowanie szkół jako ekologicznych, zrównoważonych i interaktywnych budynków, zgodnie z priorytetami nowego europejskiego Bauhausu; promowanie wzajemnego inspirowania się pomiędzy ekologicznymi szkołami jako strukturami fizycznymi a wszystkimi innymi elementami środowiska edukacyjnego, takimi jak innowacyjne metody pedagogiczne, uczenie się w oparciu o projekt i międzyprzedmiotowe zespoły nauczycieli;
  • wspieraniu innowacyjnych partnerstw pomiędzy podmiotami edukacji formalnej (np. szkołami, instytucjami szkolnictwa wyższego itp.) a podmiotami edukacji pozaformalnej (np. organizacjami pozarządowymi, centrami ochrony środowiska, bibliotekami, muzeami itp.).

Wnioski mogą dotyczyć jednego lub kilku sektorów edukacji, od wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem po kształcenie dorosłych, a także edukację formalną, pozaformalną i nieformalną. Wnioski, które dotyczą więcej niż jednego obszaru w ramach danego priorytetu, nie otrzymają dodatkowych punktów podczas oceny.

Grupa 2: Kształcenie i szkolenie zawodowe (VET)

Wnioski składane w ramach grupy 2 muszą odnosić się do jednego z trzech następujących priorytetów:

Priorytet 3: Wspieranie paktu na rzecz umiejętności

Pakt na rzecz umiejętności jest pierwszym projektem przewodnim europejskiego programu na rzecz umiejętności z 2020 r. Stanowi on nowy model zaangażowania na rzecz rozwiązywania problemów związanych z umiejętnościami oraz podążania ścieżką odbudowy, realizacji strategii przemysłowej UE oraz przeprowadzenia transformacji cyfrowej i ekologicznej. Pakt mobilizuje i zachęca wszystkie zainteresowane strony do podejmowania konkretnych działań na rzecz podnoszenia i zmiany kwalifikacji osób w wieku produkcyjnym, w szczególności przez łączenie wysiłków w ramach szerokich partnerstw. Pakt w dużej mierze oparty jest na zasadach Europejskiego filaru praw socjalnych, a także przyczynia się do osiągania celów Zielonego Ładu i transformacji cyfrowej, jak określono w komunikacie Komisji pt. „Silna Europa socjalna na rzecz sprawiedliwej transformacji”17 .

Pakt ma między innymi na celu zmobilizowanie i zachęcenie dużych przedsiębiorstw, we współpracy z innymi zainteresowanymi stronami, do wspierania (w kontekście podnoszenia i zmiany kwalifikacji) mikroprzedsiębiorstw, małych i średnich przedsiębiorstw.

Celem tego priorytetu jest określenie, przetestowanie, opracowanie lub ocena narzędzi lub struktur służących pośredniczeniu w nawiązywaniu i rozwijaniu współpracy między dużymi przedsiębiorstwami a mikroprzedsiębiorstwami, małymi i średnimi przedsiębiorstwami (MŚP) wzdłuż łańcucha wartości w tym samym ekosystemie przemysłowym18  z udziałem innych podmiotów istotnych dla podnoszenia i zmiany kwalifikacji. Celem tej współpracy musi być podnoszenie i zmiana kwalifikacji osób w wieku produkcyjnym w określonym łańcuchu wartości lub ekosystemie przemysłowym. Projekty te można również wykorzystać do stworzenia podstaw zakrojonych na szeroką skalę partnerstw na rzecz umiejętności w ekosystemach przemysłowych.

Powinna istnieć możliwość uwzględnienia aspektu tych narzędzi lub struktur i wykorzystania ich wkładu do poprawy systemów kształcenia i szkolenia oraz stworzenia innych możliwości przewidywania, rozwoju i potwierdzania umiejętności. W projekcie powinny uczestniczyć odpowiednie zainteresowane strony, takie jak organizatorzy kształcenia i szkolenia zawodowego, instytucje szkolnictwa wyższego, publiczne i prywatne służby zatrudnienia, centra innowacji, partnerzy społeczni, przedsiębiorstwa i organy publiczne.

Narzędzia lub struktury współpracy powinny poprawić jakość i skuteczność możliwości podnoszenia i zmiany kwalifikacji osób w wieku produkcyjnym, zapewnić równy dostęp do nich oraz dostosować je do zmieniających się zadań w mikro-, małych lub średnich przedsiębiorstwach.

Przedmiotowe narzędzia lub struktury mogą obejmować współpracę z organami publicznymi (np. regionalnymi lub krajowymi), organizatorami kształcenia i szkolenia zawodowego, partnerami społecznymi i innymi zainteresowanymi stronami w celu zwiększenia trwałości rozwiązań i uwzględnienia ich wpływu na systemy kształcenia i szkolenia.

Priorytet 4: Struktury i mechanizmy badań stosowanych w kształceniu i szkoleniu zawodowym

Badania stosowane definiuje się zazwyczaj jako19  badania pierwotne prowadzone w celu zdobycia nowej wiedzy. Są one ukierunkowane przede wszystkim na określony cel praktyczny lub określone zadanie praktyczne. Wyniki badań stosowanych mają być istotne przede wszystkim w odniesieniu możliwych zastosowań dotyczących produktów, działalności, metod lub systemów. Badania stosowane przekształcają pomysły w działania. Są one bardzo ściśle powiązane z pojęciem „eksperymentalnych prac rozwojowych”, które definiuje się jako systematyczne prace wykorzystujące wiedzę zdobytą na podstawie badań i doświadczeń praktycznych oraz tworzące nową wiedzę, która jest ukierunkowana na wytwarzanie nowych produktów lub opracowywanie nowych procesów lub na ulepszanie istniejących produktów lub procesów.

Badania stosowane są silnie ukierunkowane na rozwiązywanie rzeczywistych problemów w przemyśle. Cechą wyróżniającą badania stosowane w kształceniu i szkoleniu zawodowym jest potencjał tego sektora do łączenia badań naukowych i innowacji z dwojakim celem, jakim jest zrozumienie problemów przemysłu i wprowadzanie zmian w miejscu pracy. Tworzenie i rozpowszechnianie wiedzy wymaga podobnych umiejętności. Jedno i drugie wymaga wnikliwości, działania w sposób refleksyjny, komunikacji i współpracy.

Inną cechą badań stosowanych w zakresie kształcenia i szkolenia zawodowego jest ścisły związek między badaniami a udoskonalaniem pedagogiki kształcenia i szkolenia zawodowego. Wysiłki te mogą skutkować innowacyjnymi podejściami, nowymi praktykami nauczania i produktami szkoleniowymi, a ich ostatecznym rezultatem może być kształcenie bardziej kreatywnych absolwentów20 .

W zaleceniu Rady w sprawie kształcenia i szkolenia zawodowego na rzecz zrównoważonej konkurencyjności, sprawiedliwości społecznej i odporności wezwano do utworzenia centrów doskonałości zawodowej, które powinny działać „[...] jako katalizatory inwestycji lokalnych przedsiębiorstw, wspierać odbudowę i transformację ekologiczną i cyfrową, europejskie i regionalne strategie na rzecz innowacji i inteligentnej specjalizacji, rozwój kształcenia i szkolenia zawodowego, w tym na wyższych poziomach kwalifikacji (poziomy 5–8 ERK), stosownie do kontekstu krajowego, oraz świadczyć innowacyjne usługi, takie jak klastry i inkubatory przedsiębiorczości dla przedsiębiorstw typu start-up oraz innowacje technologiczne dla MŚP, jak również innowacyjne rozwiązania w zakresie zmiany kwalifikacji pracowników [...]”;

Głównymi celami centrów doskonałości zawodowej są:

  • współpraca z lokalnymi MŚP za pośrednictwem centrów innowacji, ośrodków upowszechniania technologii, opracowywania prototypów i projektów w zakresie badań stosowanych z udziałem osób uczących się w ramach kształcenia i szkolenia zawodowego oraz kadry prowadzącej tę działalność;
  • przyczynianie się do tworzenia i rozpowszechniania nowej wiedzy w ramach partnerstwa z innymi zainteresowanymi stronami, m.in. za pośrednictwem otwartych innowacji, prac badawczo-rozwojowych prowadzonych wspólnie ze szkołami wyższymi, przedsiębiorstwami i innymi instytutami badawczymi itp.

W deklaracji z Osnabrück w sprawie kształcenia i szkolenia zawodowego jako czynnika odbudowy i sprawiedliwego przechodzenia na gospodarkę cyfrową i ekologiczną21  wezwano do wspierania na poziomie UE rozwoju i wzmacniania centrów doskonałości zawodowej jako innowacyjnych inkubatorów i ekosystemów umiejętności obejmujących działania w zakresie uczenia się, szkolenia i badań.

W wielu krajach badania stosowane doprowadziły do pobudzenia innowacji w przedsiębiorstwach, zwłaszcza w mikroprzedsiębiorstwach oraz małych i średnich przedsiębiorstwach (MŚP), a także do ciągłego doskonalenia praktyk nauczania i szkolenia w ramach kształcenia i szkolenia zawodowego i wprowadzania w nich innowacji. Dzięki aktywnemu prowadzeniu badań stosowanych we współpracy z lokalnymi przedsiębiorstwami, organizatorzy kształcenia i szkolenia zawodowego stają się współtwórcami lokalnych ekosystemów innowacji. Dzieje się tak, ponieważ przyczyniają się do powstawania nowych i ulepszonych produktów, usług i procesów, ale także ponieważ są źródłem wykwalifikowanych, innowacyjnych i przedsiębiorczych absolwentów kształcenia i szkolenia zawodowego.

Celem projektów jest:

  • określenie, ocena, przetestowanie i opracowanie struktur i mechanizmów badań stosowanych w kształceniu i szkoleniu zawodowym w celu zwiększenia udziału tych badań w systemach badań i rozwoju oraz innowacji;
  • budowanie zdolności systemów kształcenia i szkolenia zawodowego, przy ścisłym zaangażowaniu nauczycieli i osób prowadzących szkolenia, a także osób uczących się w ramach kształcenia i szkolenia zawodowego, do prowadzenia badań stosowanych i zarządzania projektami innowacyjnymi wspólnie z innymi organizacjami, a w szczególności z MŚP;
  • doświadczenia i rezultaty uzyskane dzięki projektowi posłużą do zaproponowania ram odniesienia (operacyjnych i finansowych) mających na celu włączenie badań stosowanych i eksperymentalnych prac rozwojowych do głównego nurtu kształcenia i szkolenia zawodowego, wykorzystując prywatne i publiczne (krajowe i unijne) instrumenty finansowania.

Rezultaty tych projektów powinny nadawać się do upowszechnienia i przyczynić się do modernizacji systemów kształcenia i szkolenia zawodowego oraz zaangażowania ich w badania stosowane i eksperymentalne prace rozwojowe, zapewniając jednocześnie osobom uczącym się możliwości uczenia się opartego na wyzwaniach/projektach.

Priorytet 5: Umiejętności ekologiczne w sektorze kształcenia i szkolenia zawodowego

Europejski Zielony Ład to nowa europejska strategia na rzecz wzrostu, której celem jest transformacja gospodarki i społeczeństwa Europy w dążeniu do większej zrównoważoności. Jak określono w działaniu 6 europejskiego programu na rzecz umiejętności, Komisja będzie wspierać nabywanie umiejętności na potrzeby transformacji ekologicznej.

Sprawiedliwa i udana transformacja ekologiczna wymaga inwestycji w umiejętności obywateli w celu zwiększenia liczby specjalistów (i) tworzących technologie ekologiczne, w tym technologie cyfrowe, i sprawnie posługujących się takimi technologiami, (ii) opracowujących ekologiczne produkty, usługi i modele biznesowe, (iii) tworzących innowacyjne rozwiązania oparte na zasobach przyrody oraz (iv) działających na rzecz zmniejszenia do minimum śladu środowiskowego działalności. Transformacji rynku pracy i mobilności muszą również towarzyszyć zmiana i podniesienie kwalifikacji siły roboczej. Jest to konieczne, ponieważ tworzenie i likwidacja miejsc pracy niekoniecznie będą miały miejsce w tych samych sektorach, a w całej gospodarce profile zadań i wymogi dotyczące umiejętności ulegną zasadniczej zmianie. Ponadto Europa stanie się kontynentem neutralnym dla klimatu, zasobooszczędnym społeczeństwem i gospodarką o obiegu zamkniętym tylko dzięki świadomym mieszkańcom i sile roboczej, którzy rozumieją, w jaki sposób myśleć i postępować w sposób ekologiczny.

Instytucje VET są w stanie zapewnić umiejętności potrzebne do udanej transformacji ekologicznej w ramach programów zarówno wstępnego, jak i ustawicznego kształcenia i szkolenia zawodowego. Zalecenie Rady w sprawie kształcenia i szkolenia zawodowego na rzecz zrównoważonej konkurencyjności, sprawiedliwości społecznej i odporności ma także na celu uczynienie z kształcenia i szkolenia zawodowego czynnika napędzającego innowacje i wzrost oraz przygotowującego do transformacji cyfrowej i ekologicznej oraz zawodów, na które jest duże zapotrzebowanie. Obejmuje to rozszerzenie oferty szkoleniowej sprzyjającej nabywaniu umiejętności w zakresie przedsiębiorczości, umiejętności cyfrowych i ekologicznych.

W deklaracji z Osnabrück w sprawie kształcenia i szkolenia zawodowego jako czynnika odbudowy i sprawiedliwego przechodzenia na gospodarkę cyfrową i ekologiczną wezwano do:

  • promowania inicjatyw wspierających współpracę i wymianę wiedzy między instytucjami i organizatorami kształcenia i szkolenia zawodowego w zakresie metod nauczania, programów nauczania, wytycznych, uczenia się opartego na pracy oraz zapewniania jakości oferty w zakresie kształcenia i szkolenia dotyczącej umiejętności ekologicznych przez wykorzystanie programów europejskich, takich jak Erasmus+;
  • określenia umiejętności istotnych na rynku pracy w odniesieniu do transformacji ekologicznej, które należy uwzględnić w programach nauczania i ofercie kształcenia i szkolenia zawodowego, w tym umiejętności podstawowych we wszystkich sektorach i zawodach oraz umiejętności specyficznych dla poszczególnych sektorów, we współpracy z partnerami społecznymi.

Projekty będą dotyczyć obu z dwóch następujących obszarów w ramach priorytetu 5:

A)Zestaw podstawowych umiejętności ekologicznych potrzebnych na rynku pracy

  • Opracowanie zestawu podstawowych umiejętności ekologicznych na potrzeby rynku pracy w różnych sektorach gospodarki w celu określenia kierunku szkoleń z myślą o stworzeniu pokolenia specjalistów świadomych zagadnień związanych z klimatem, środowiskiem i zdrowiem oraz ekologicznych podmiotów gospodarczych.

B)Włączenie tego zestawu do kształcenia i szkolenia zawodowego

  • Projekty pomogą włączyć ten zestaw podstawowych umiejętności ekologicznych do programów nauczania VET.
  • Projekty pomogą również przyczynić się do włączenia tego zestawu do szkolenia nauczycieli, osób prowadzących szkolenia i innego personelu prowadzącego wstępne i ustawiczne doskonalenie zawodowe.

Grupa 3: Edukacja dorosłych

Wnioski składane w ramach grupy 3 muszą odnosić się do następującego priorytetu:

Priorytet 6: Ścieżki poprawy umiejętności: nowe możliwości dla dorosłych

Ścieżki poprawy umiejętności określone w zaleceniu Rady w sprawie ścieżek poprawy umiejętności: nowych możliwości dla dorosłych22 skierowano do osób dorosłych o niskich umiejętnościach, wiedzy i kompetencjach, które zdobyły najwyżej wykształcenie średnie I stopnia. Mają również na celu zapewnienie osobom dorosłym elastycznych możliwości poprawienia ich umiejętności czytania i pisania oraz rozumowania matematycznego, a także umiejętności cyfrowych (w tym umiejętności korzystania z technologii cyfrowych) i czynienia postępów w kierunku uzyskania wyższego poziomu kwalifikacji odpowiedniego do rynku pracy i aktywnego uczestnictwa w społeczeństwie.

Ścieżki poprawy umiejętności pomagają również w zagwarantowaniu, aby każdy miał prawo do edukacji włączającej, charakteryzującej się dobrą jakością, szkoleń i uczenia się przez całe życie, jak określono w zasadzie 1 Europejskiego filaru praw socjalnych.

Ścieżki poprawy umiejętności składają się z trzech etapów:

  1. ocena umiejętności (tj. określenie lub sprawdzanie umiejętności);
  2. zapewnienie dostosowanej do potrzeb, elastycznej i wysokiej jakości oferty edukacyjnej; oraz
  3. walidacja i uznawanie nabytych umiejętności.

Za pośrednictwem zaproponowanych działań projekty będą wspierać wdrażanie zalecenia Rady w sprawie ścieżek poprawy umiejętności, Planu działania na rzecz Europejskiego filaru praw socjalnych, a także europejskiego programu na rzecz umiejętności (działanie 8 „Umiejętności na całe życie”).

Celem projektów jest:

  • przyczynianie się do zwiększenia możliwości podnoszenia kwalifikacji oraz szerszego korzystania z tych możliwości przez osoby dorosłe o niskich kwalifikacjach;
  • przyczynianie się do realizowania w sposób praktyczny i zintegrowany etapów ścieżek poprawy umiejętności, wykorzystując działania informacyjne i doradcze;
  • przyczynianie się do zwiększenia spójności między istniejącymi środkami dotyczącymi osób dorosłych o niskich kwalifikacjach;
  • zapewnienie mobilizacji wszystkich odpowiednich podmiotów i zaangażowania ich w wykonanie zalecenia w sprawie ścieżek poprawy umiejętności.

Należy zagwarantować, aby zastosowano podejście partnerskie wspierające skuteczną koordynację i długoterminową współpracę między zainteresowanymi stronami zaangażowanymi w planowanie, wdrażanie i monitorowanie ścieżek poprawy umiejętności.

Projekty muszą zawierać plan realizacji ich wyników/rezultatów w państwach uczestniczących oraz zawierać propozycje dotyczące dalszego rozwoju wsparcia i uczenia się dostosowanych do potrzeb tej konkretnej grupy docelowej.

Podmioty zaangażowane w ścieżkę poprawy umiejętności mogą obejmować: krajowe, regionalne lub lokalne podmioty zaangażowane w planowanie, organizowanie lub promowanie kształcenia osób dorosłych, organizacje pracodawców, związki zawodowe, izby przemysłowe, handlowe, rzemieślnicze, służby zatrudnienia, organizatorów kształcenia i szkolenia, organizacje pośredniczące i sektorowe, organizacje społeczeństwa obywatelskiego, lokalne i regionalne podmioty gospodarcze, biblioteki i służby społeczne.

Oczekiwany wpływ

Projekty przyszłościowe mają na celu opracowanie innowacyjnych rozwiązań, które można upowszechniać na szczeblu regionalnym, krajowym i europejskim, a w idealnej sytuacji można dalej rozwijać przy pomocy finansowania unijnego albo wsparcia krajowego i regionalnego.

Praktyki oddolne powinny odpowiednio uwzględniać stałe priorytety określone w celu wzmocnienia zdolności innowacyjnych Europy, wywarcia silnego wpływu na reformy w dziedzinie kształcenia i szkolenia oraz spowodować zmiany systemowe.

Oczekuje się, że dzięki szerokiemu rozpowszechnieniu efektów projektów na szczeblu transnarodowym, krajowym lub regionalnym, uwzględniając również krajowe, europejskie ekosystemy przemysłowe i regionalne strategie inteligentnej specjalizacji, projekty przyszłościowe wywrą decydujący wpływ na poziomie systemowym, który pomoże systemom kształcenia i szkolenia w lepszym radzeniu sobie z wyzwaniami szybko zmieniającego się świata.

Kryteria przyznania dofinansowania

Adekwatność projektu - (maksymalnie 30 punktów/minimalny próg – 15 punktów)

  • Związek z polityką i inicjatywami UE: w ramach wniosku tworzy się i rozwija projekt służący wspieraniu przyszłościowej idei na szczeblu UE, uwzględniając i wzmacniając istniejące narzędzia i inicjatywy UE (jeżeli dotyczy). W ramach wniosku wspiera się również wdrażanie polityki UE (np. europejskiego programu na rzecz umiejętności) unijnych ram i inicjatyw, takich jak zalecenia dla poszczególnych krajów w ramach europejskiego semestru.
  • Cel: wniosek jest istotny w odniesieniu do celu danej grupy, jak również celów ogólnych i szczegółowych grupy (zob. sekcja „Cele akcji” powyżej).
  • Zakres: wniosek dotyczy jednego z sześciu priorytetów akcji (zob. sekcja „Opracowanie projektu” powyżej).
  • Innowacje: we wniosku uwzględnia się najnowocześniejsze metody i techniki, co skutkuje innowacyjnymi wynikami i rozwiązaniami, które można upowszechniać w co najmniej jednym sektorze gospodarczym lub edukacyjnym.
  • Spójność: cele są oparte na starannej analizie potrzeb. Są wyraźnie zdefiniowane, realistyczne i dotyczą kwestii istotnych dla organizacji uczestniczących i dla danej akcji.
  • Europejska wartość dodana: we wniosku wyraźnie wskazuje się wartość dodaną uzyskaną na unijnym poziomie systemowym w wyniku transnarodowego charakteru projektu oraz potencjalną możliwość przenoszenia.
  • W zależności od danego priorytetu: 
    • Priorytet 1 – Edukacja cyfrowa i umiejętności cyfrowe: zakres, w jakim w ramach wniosku konsekwentnie planuje się i włącza działania, badania i wydarzenia, które w wyraźny sposób przyczyniają się do transformacji cyfrowej.
    • Priorytet 2 – Edukacja ekologiczna i umiejętności ekologiczne: zakres, w jakim w ramach wniosku konsekwentnie planuje się i włącza działania, badania i wydarzenia, które przyspieszają przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym i bardziej ekologiczną, przyczyniając się w ten sposób do realizacji Zielonego Ładu Komisji, porozumienia paryskiego i celów zrównoważonego rozwoju.
    • Priorytet 3 – Pakt na rzecz umiejętności: zakres, w jakim w ramach wniosku konsekwentnie planuje się i włącza działania, badania, jak również narzędzia i struktury, które wzmacniają rozwój umiejętności w łańcuchach wartości w ekosystemie przemysłowym.
    • Priorytet 4 – Badania stosowane w kształceniu i szkoleniu zawodowym: zakres, w jakim we wniosku opracowano spójny plan tworzenia struktur i mechanizmów badań stosowanych w kształceniu i szkoleniu zawodowym, który ma współgrać z procesem nauczania i uczenia się i wspierać go, odpowiadając jednocześnie na potrzeby organizacji zewnętrznych w zakresie innowacji i rozwoju.
    • Priorytet 5 – Umiejętności ekologiczne w sektorze kształcenia i szkolenia zawodowego: zakres, w jakim we wniosku opracowano solidny zestaw podstawowych umiejętności ekologicznych i przedstawiono sposób włączenia tego zestawu podstawowych umiejętności ekologicznych do programów nauczania VET, a także do szkoleń nauczycieli, osób prowadzących szkolenia i pozostałego personelu.
    • Priorytet 6 – Ścieżki poprawy umiejętności: zakres, w jakim wniosek przyczynia się do realizowania w sposób praktyczny i zintegrowany etapów ścieżek poprawy umiejętności z wykorzystaniem działań informacyjnych i doradczych.
  • Sytuacja po wybuchu pandemii COVID-19: zakres, w jakim w ramach wniosku włącza się środki wspierające nową politykę i praktykę na poziomie systemowym w celu sprostania nowym wyzwaniom wynikającym z niedawnej pandemii.

Jakość planu projektu i jego realizacji - (maksymalnie 30 punktów/minimalny próg – 15 punktów)

  • Spójność: ogólny plan projektu zapewnia spójność między proponowanymi celami, metodyką, działaniami, czasem trwania i budżetem projektu. We wniosku przedstawiono spójny i kompleksowy zestaw właściwych działań mających na celu zaspokojenie wskazanych potrzeb i prowadzących do oczekiwanych wyników.
  • Struktura: program prac jest jasny i spójny (obejmuje odpowiednie etapy realizacji projektu: przygotowanie, wdrożenie, monitorowanie, ocenę, upowszechnianie i wykorzystanie). Obejmuje on analizę ex ante i ex post (obie w czasie trwania projektu) wprowadzonej innowacji w kształceniu.
  • Metodyka: jakość i wykonalność proponowanej metodyki oraz jej odpowiedniość w kontekście generowania spodziewanych wyników, z wykorzystaniem instrumentów UE, ilekroć jest to istotne dla projektu.
  • Zarządzanie: przewiduje się solidne ustalenia dotyczące zarządzania. Terminy, organizacja, zadania i obowiązki są dobrze określone i realistyczne. We wniosku dotyczącym projektu na każde działanie przydziela się odpowiednie zasoby.
  • Poprawa jakości i skuteczności: we wniosku wyraźnie włącza się przedmiotowe innowacje do działań i rezultatów, które poprawiają jakość i skuteczność systemów kształcenia i szkolenia oraz zapewniają równy dostęp do nich.
  • Budżet: w budżecie przewiduje się odpowiednie zasoby niezbędne do pomyślnej realizacji projektu, które nie są ani zawyżone ani zaniżone.
  • Kontrola finansowa i kontrola jakości: środki kontroli (ciągła ocena jakości i szkolenie, wzajemne oceny, analizy porównawcze itp.) i wskaźniki jakości zapewniają wysoką jakość i opłacalność realizacji projektu. Wyzwania/ryzyko związane z projektem są wyraźnie wskazane, a działania ograniczające ryzyko są odpowiednio ukierunkowane. Procesy przeglądu przeprowadzanego przez ekspertów zaplanowano jako integralną część projektu. Program prac obejmuje niezależną, zewnętrzną ocenę jakości w połowie okresu realizacji projektu oraz na kilka miesięcy przed zakończeniem projektu w celu umożliwienia ewentualnego dostosowania projektu.

Ustalenia w zakresie jakości partnerstwa i współpracy - (maksymalnie 20 punktów/minimalny próg – 10 punktów)

  • Skład: skład partnerstwa jest zgodny z celami akcji i projektu. Stanowi on odpowiednie połączenie istotnych organizacji posiadających niezbędny profil, umiejętności, doświadczenie, wiedzę fachową oraz wsparcie w zakresie zarządzania wymagane do pomyślnej realizacji całego projektu. Wniosek obejmuje partnerów, którzy odpowiednio reprezentują dany sektor lub przedmiotowe podejście ogólnosektorowe. W szczególności w ramach priorytetu 4 zakres, w jakim partnerstwo dopasowuje do siebie organizatorów kształcenia i szkolenia zawodowego oraz przedstawicieli lub stowarzyszenia przedsiębiorstw w każdym państwie uczestniczącym. W szczególności w ramach priorytetu 5 zakres, w jakim partnerstwo dopasowuje do siebie organizatorów kształcenia i szkolenia zawodowego oraz przedstawicieli podmiotów działających na rynku pracy w każdym państwie uczestniczącym.
  • Zaangażowanie: wkład partnerów jest znaczący, adekwatny i komplementarny. Podział obowiązków i zadań jest wyraźny, odpowiedni i przewiduje zaangażowanie i czynny udział wszystkich organizacji uczestniczących związany z ich szczególną wiedzą fachową i potencjałem;
  • Zadania: koordynator wykazuje zdolność wysokiej jakości zarządzania transnarodowymi sieciami oraz ich koordynacji, a także zdolność przywództwa w złożonym środowisku. Poszczególne zadania przydziela się na podstawie szczególnej wiedzy specjalistycznej każdego partnera.
  • Współpraca/duch zespołowy: proponuje się skuteczny mechanizm zapewniający dobrą koordynację, podejmowanie decyzji, komunikację i rozstrzyganie sporów między organizacjami uczestniczącymi, uczestnikami i innymi odpowiednimi zainteresowanymi stronami.
  • Wymiar geograficzny i zaangażowanie państw trzecich niestowarzyszonych z Programem: partnerstwo obejmuje odpowiednich partnerów z różnych obszarów geograficznych i taki skład geograficzny jest uzasadniony. W stosownych przypadkach zaangażowanie organizacji uczestniczących z państw trzecich niestowarzyszonych z Programem wyraźnie przyczynia się do osiągnięcia celów projektu przyszłościowego.

Wpływ, upowszechnianie i trwałość - (maksymalnie 20 punktów/minimalny próg – 10 punktów)

  • Wykorzystywanie: we wniosku przedstawia się sposób, w jaki rezultaty projektu zostaną włączone w główny nurt polityki na poziomie systemowym w co najmniej jednym sektorze. We wniosku zapewnia się środki do pomiaru wykorzystywania tych wyników w czasie trwania projektu i po jego zakończeniu.
  • Upowszechnianie: wniosek zawiera przejrzysty plan upowszechniania wyników oraz odpowiednie cele, działania, właściwy harmonogram, narzędzia i kanały zapewniające skuteczne upowszechnianie wyników i korzyści wśród odpowiednich zainteresowanych stron, decydentów i podmiotów pobudzających innowacje w czasie realizacji projektu i po jego zakończeniu. We wniosku wskazano również, którzy partnerzy będą odpowiedzialni za upowszechnianie, oraz przedstawiono posiadane przez nich odpowiednie doświadczenie w tym zakresie. Przy upowszechnianiu należy wziąć także pod uwagę krajowe i regionalne strategie inteligentnej specjalizacji, aby osiągnąć maksymalny wpływ na tych poziomach.
  • Otwarty dostęp: zasadniczo – i w granicach istniejących krajowych i europejskich ram prawnych – wyniki powinny być udostępniane jako otwarte zasoby edukacyjne (OER) oraz na odpowiednich platformach zawodowych lub sektorowych albo na platformach właściwych organów. We wniosku zostanie opisany sposób, w jaki wygenerowane dane, powstałe materiały, dokumenty oraz działania mediów audiowizualnych i społecznościowych będą bezpłatnie udostępniane i promowane na podstawie licencji otwartych. Wniosek nie zawiera nieproporcjonalnych ograniczeń;
  • Wpływ: we wniosku wykazano potencjalny wpływ projektu:  
    • na grupy docelowe i sektory;
    • na decydentów na poziomie systemowym;
    • wykraczający poza decydentów i organy, do których projekt jest bezpośrednio skierowany, na podmioty prywatne lub publiczne pobudzające innowacje na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym lub europejskim. We wniosku wykazano, że nadaje się do wdrożenia przez inne kluczowe zainteresowane strony w sektorze lub poza nim.

We wniosku przewidziano środki, a także cele i wskaźniki służące do monitorowania postępów i oceny oczekiwanego wpływu (krótko- i długoterminowego).

  • Trwałość: we wniosku wyjaśniono sposób tworzenia projektu przyszłościowego i jego późniejszego rozwoju na różnych szczeblach (lokalnym, regionalnym, krajowym). Wniosek obejmuje opracowanie długoterminowego planu działania na rzecz stopniowego wdrażania wyników projektu po zakończeniu jego realizacji i włączenia ich do głównego nurtu polityki. Wspomniany plan musi opierać się na zrównoważonych partnerstwach między decydentami, organizatorami kształcenia i szkolenia oraz kluczowymi zainteresowanymi stronami z danej branży prowadzącymi działalność na odpowiednim szczeblu. Należy w nim wskazać odpowiednie struktury zarządzania i przedstawić plany w zakresie skalowalności i stabilności finansowania, w tym potencjalne zasoby finansowe (europejskie, krajowe i prywatne), które zapewnią długoterminową trwałość osiągniętych wyników i korzyści.

Aby wnioski zostały rozpatrzone do finansowania, muszą uzyskać co najmniej 70 punktów (na 100 ogółem) przy uwzględnieniu koniecznego minimalnego wyniku kwalifikującego dla każdego z czterech kryteriów przyznania dofinansowania.

W przypadku wniosków, które uzyskają tyle samo punktów w ramach danego priorytetu, pierwszeństwo zostanie przyznane według wyników, które otrzymały w zakresie kryterium „Adekwatności”, a następnie „Wpływu”.

Komitet ewaluacyjny będzie, w miarę możliwości, dążył do zapewnienia zrównoważonego uwzględnienia priorytetów.

Termin i orientacyjny harmonogram dokonania oceny i zawierania umów o udzielenie dotacji

Etapy

Data i czas lub orientacyjny okres

Ostateczny termin składania wniosków

15 marca, godzina 17:00 (czasu obowiązującego w Brukseli)

Okres oceny

kwiecień – lipiec 2022 r.

Przekazanie informacji wnioskodawcom

sierpień 2022 r.

Podpisanie umowy o udzielenie dotacji

październik – grudzień 2022 r.

Data rozpoczęcia działania 

1 listopada 2022 r., 1 grudnia 2022 r. lub 1 stycznia 2023 r.

Jakie są zasady finansowania?

W tej akcji stosuje się model finansowania za pomocą kwot ryczałtowych. Jednorazowa kwota ryczałtowa zostanie określona dla każdej dotacji w oparciu o szacunkowy budżet akcji proponowanej przez wnioskodawcę. Organ przyznający dofinansowanie określi kwotę ryczałtową każdej dotacji na podstawie wniosku, wyniku oceny, stóp finansowania i maksymalnej kwoty dotacji określonej w zaproszeniu.

Maksymalne kwoty dofinansowania UE na projekt są następujące:

  • w przypadku grupy 1 – priorytety międzysektorowe: 800 000 EUR
  • w przypadku grupy 2 – kształcenie i szkolenie zawodowe (VET): 700 000 EUR
  • w przypadku grupy 3 – edukacja dorosłych: 1 000 000 EUR

Maksymalna liczba projektów, które zostaną objęte finansowaniem, wynosi:

w przypadku grup 1 i 3: nie ustalono maksymalnej liczby projektów, wyznaczają ją jedynie ograniczenia budżetowe

w przypadku grupy 2: określono orientacyjny cel wynoszący 7 projektów w ramach każdego priorytetu (w przypadku, odpowiednio, priorytetów 3, 4 i 5).

W jaki sposób ustalana jest kwota ryczałtowa dla projektu?

Wnioskodawcy muszą wypełnić szczegółową tabelę budżetową zgodnie z formularzem wniosku, biorąc pod uwagę następujące kwestie:

  1. budżet powinien zostać uszczegółowiony przez beneficjenta lub beneficjentów stosownie do potrzeb i podzielony na spójne pakiety prac (np. na kategorie „zarządzanie projektem”, „analiza” „szkolenia”, „organizacja wydarzeń”, „wdrażanie modelu”, „długoterminowy plan działania”, „komunikacja i upowszechnianie”, „zapewnienie jakości” itp.);
  2. wniosek musi zawierać opis działań uwzględnionych w każdym pakiecie prac;
  3. wnioskodawcy muszą przedstawić w swoim wniosku podział szacunkowych kosztów, ukazujący udział każdego pakietu prac (oraz, w ramach każdego pakietu prac, udział przypisany każdemu beneficjentowi i podmiotowi stowarzyszonemu);
  4. opisane koszty mogą obejmować koszty osobowe, koszty podróży i utrzymania, koszty sprzętu i podwykonawstwa, jak również inne koszty (takie jak upowszechnianie informacji, publikowanie lub tłumaczenia).

Wnioski zostaną ocenione zgodnie ze standardowymi procedurami oceny przy pomocy ekspertów wewnętrznych lub zewnętrznych. Eksperci ci ocenią jakość wniosków pod kątem wymogów określonych w zaproszeniu oraz oczekiwanego wpływu, jakości i skuteczności akcji. Wartość kwoty ryczałtowej będzie ograniczona do maksymalnie 80% wysokości szacunkowego budżetu ustalonego po dokonaniu oceny.

Po dokonaniu oceny wniosku urzędnik zatwierdzający określi kwotę ryczałtową, biorąc pod uwagę wyniki przeprowadzonej oceny.

Parametry dofinansowania (maksymalna kwota dotacji, stopa finansowania, całkowite koszty kwalifikowalne itp.) zostaną określone w umowie o udzielenie dotacji.

Osiągnięcia w ramach projektu będą oceniane na podstawie uzyskanych wyników. Ten system finansowania pozwoliłby skoncentrować się na rezultatach, a nie na wkładach, kładąc tym samym nacisk na jakość i poziom osiągania wymiernych celów.

Dalsze informacje można znaleźć we wzorze umowy o udzielenie dotacji dostępnej na portalu „Finansowanie i możliwości przetargowe”.