Skip to main content

Erasmus+

EU programme for education, training, youth and sport
Search the guide

Μελλοντοστρεφη σχεδια

Σκοπός της δράσης

Ύστερα από την πρόσφατη πανδημία, η ανάγκη για καινοτομία στα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης ποτέ άλλοτε δεν ήταν τόσο σημαντική. Η καινοτομία στη διδασκαλία και τη μάθηση είναι ζωτικής σημασίας τόσο σε ατομικό όσο και θεσμικό επίπεδο. Οι εν λόγω καινοτόμες προσεγγίσεις δεν θα πρέπει μόνο να παράσχουν στους εργαζόμενους του σήμερα και του αύριο τις κατάλληλες δεξιότητες για τις ταχέως μεταβαλλόμενες αγορές εργασίας, αλλά θα πρέπει παράλληλα να εφοδιάσουν την εργατική δύναμη του σήμερα και του αύριο με δημιουργικότητα και δεξιότητες ώστε οι εργαζόμενοι να είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν την αυξανόμενη πολυπλοκότητα των κοινωνικών αλλαγών που όλοι βιώνουμε, όπως κλιματική αλλαγή, προστασία της βιοποικιλότητας, καθαρή ενέργεια, δημόσια υγεία, ψηφιοποίηση και αυτοματισμός, τεχνητή νοημοσύνη, ρομποτική και ανάλυση δεδομένων.

Η εν λόγω δράση θα έχει ως στόχο να προαγάγει την καινοτομία, τη δημιουργικότητα και τη συμμετοχή, καθώς και την κοινωνική επιχειρηματικότητα σε διάφορα πεδία της εκπαίδευσης και της κατάρτισης στο πλαίσιο τομέων ή μεταξύ τομέων και επιστημονικών κλάδων.

Τα μελλοντοστρεφή σχέδια είναι σχέδια μεγάλης κλίμακας που έχουν στόχο τον προσδιορισμό, την ανάπτυξη, τη δοκιμή και/ή την αξιολόγηση καινοτόμων προσεγγίσεων (πολιτικής) που έχουν τη δυνατότητα ενσωμάτωσης, με αποτέλεσμα τη βελτίωση των συστημάτων εκπαίδευσης, κατάρτισης και νεολαίας. Θα στηρίξει τις μελλοντοστρεφείς ιδέες που έχουν ως γνώμονα βασικές ευρωπαϊκές προτεραιότητες και οι οποίες έχουν τη δυνατότητα να διαδοθούν ευρέως και να αποτελέσουν τη βάση για τη βελτίωση των συστημάτων εκπαίδευσης, κατάρτισης και νεολαίας, καθώς και να ασκήσουν ουσιαστική καινοτόμο επιρροή όσον αφορά τις μεθόδους και τις πρακτικές, σε κάθε περιβάλλον μάθησης και ενεργού συμμετοχής για την κοινωνική συνοχή της Ευρώπης.

Στόχος είναι η υποστήριξη σχεδίων διακρατικής συνεργασίας που υλοποιούν ένα συνεκτικό και ολοκληρωμένο σύνολο τομεακών ή διατομεακών δραστηριοτήτων οι οποίες είτε:

  • προάγουν την καινοτομία όσον αφορά το πεδίο εφαρμογής, τις πρωτοποριακές μεθόδους και τις πρακτικές και/ή
  • διασφαλίζουν τη μεταφορά της καινοτομίας (σε όλες τις χώρες, τους τομείς πολιτικής ή τις ομάδες-στόχους), διασφαλίζοντας έτσι —σε ευρωπαϊκό επίπεδο— τη βιώσιμη αξιοποίηση των αποτελεσμάτων του καινοτόμου σχεδίου και/ή της δυνατότητας μεταφοράς τους σε διαφορετικά πλαίσια και κοινά.

Οι συμπράξεις θα πρέπει να αποτελούν έναν συνδυασμό δημόσιων και ιδιωτικών οργανισμών που περιλαμβάνουν ερευνητές, επαγγελματίες και εταίρους με την ικανότητα απήχησης σε φορείς χάραξης πολιτικής.

Ως εκ τούτου, τα μελλοντοστρεφή σχέδια θα πρέπει να υλοποιούνται μέσω μικτής σύμπραξης οργανισμών:

  • που βασίζονται στην αριστεία και τις πιο πρόσφατες γνώσεις,
  • που έχουν την ικανότητα για καινοτομία,
  • που είναι σε θέση να παράγουν συστημικό αντίκτυπο μέσω των δραστηριοτήτων τους και τη δυνατότητα να κατευθύνουν το θεματολόγιο πολιτικής στους τομείς της εκπαίδευσης και της κατάρτισης.

Τα υποστηριζόμενα σχέδια θα έχουν ως στόχο την επίτευξη συστημικού αντίκτυπου σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχοντας την ικανότητα υλοποίησης των καινοτόμων αποτελεσμάτων τους σε ευρωπαϊκή κλίμακα και/ή τη δυνατότητα μεταφοράς τους σε διαφορετικά θεματικά ή γεωγραφικά πλαίσια.

Κατηγορία 1: Διατομεακές προτεραιότητες

Τα σχέδια στο πλαίσιο της κατηγορίας 1 μπορούν να αφορούν διάφορους εκπαιδευτικούς τομείς ή να γεφυρώνουν εκπαιδευτικούς τομείς.

Οι προτάσεις που υποβάλλονται στο πλαίσιο της κατηγορίας 1 πρέπει να καλύπτουν μία από τις δύο ακόλουθες προτεραιότητες που περιγράφονται λεπτομερώς στην ενότητα «Οργάνωση σχεδίου»:

  • Προτεραιότητα 1: Στήριξη της υψηλής ποιότητας και χωρίς αποκλεισμούς ψηφιακής εκπαίδευσης, σύμφωνα με το σχέδιο δράσης για την ψηφιακή εκπαίδευση
  • Προτεραιότητα 2:  Στήριξη των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης για την προσαρμογή στην πράσινη μετάβαση

Κατηγορία 2: Επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (ΕΕΚ)

Τα σχέδια της κατηγορίας 2 αφορούν τον τομέα της ΕΕΚ.

Τα σχέδια αυτά υποστηρίζουν την εφαρμογή των αρχών και των στόχων του σχεδίου δράσης για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων1 , του ευρωπαϊκού θεματολογίου δεξιοτήτων2 , της σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση για βιώσιμη ανταγωνιστικότητα, κοινωνική δικαιοσύνη και ανθεκτικότητα3  και της δήλωσης του Osnabrück σχετικά με την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση4 ως καταλύτη ανάκαμψης και δίκαιης μετάβασης στην ψηφιακή και πράσινη οικονομία.

Οι προτάσεις που υποβάλλονται στο πλαίσιο της κατηγορίας 2 πρέπει να καλύπτουν μία από τις ακόλουθες τρεις προτεραιότητες που περιγράφονται λεπτομερώς στην ενότητα «Οργάνωση σχεδίου»:

  • Προτεραιότητα 3: Υποστήριξη του συμφώνου δεξιοτήτων,
  • Προτεραιότητα 4: Δομές και μηχανισμοί για την εφαρμοσμένη έρευνα στην ΕΕΚ,
  • Προτεραιότητα 5: Πράσινες δεξιότητες στον τομέα της ΕΕΚ.

Κατηγορία 3: Εκπαίδευση ενηλίκων

Τα σχέδια αυτά υποστηρίζουν την εφαρμογή των αρχών και των στόχων του σχεδίου δράσης για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων5 , του ευρωπαϊκού θεματολογίου δεξιοτήτων6 , και της σύστασης του Συμβουλίου με θέμα «Διαδρομές αναβάθμισης των δεξιοτήτων: νέες ευκαιρίες για ενηλίκους».7

Τα σχέδια της κατηγορίας 3 αφορούν τον τομέα της εκπαίδευσης ενηλίκων. Οι προτάσεις που υποβάλλονται στο πλαίσιο της κατηγορίας 3 πρέπει να αφορούν την προτεραιότητα 6 που περιγράφεται λεπτομερώς στην ενότητα «Οργάνωση σχεδίου»:

  • Προτεραιότητα 6: Διαδρομές αναβάθμισης των δεξιοτήτων: Νέες Ευκαιρίες για Ενηλίκους

Στοχοι της δρασης

Οι γενικοί στόχοι είναι οι εξής:

  • καινοτόμες πρωτοβουλίες με ισχυρό αντίκτυπο στις μεταρρυθμίσεις εκπαίδευσης και κατάρτισης, αλλά σε συγκεκριμένους, στρατηγικής σημασίας τομείς πολιτικής·
  • συμβολή στην ενίσχυση της ικανότητας καινοτομίας της Ευρώπης με την προώθηση της καινοτομίας στην εκπαίδευση και την κατάρτιση·
  • δημιουργία συστημικής αλλαγής μέσω της προώθησης της καινοτομίας τόσο σε επίπεδο πρακτικής όσο και σε επίπεδο πολιτικής·
  • στήριξη μακρόπνοων ιδεών που εστιάζουν σε βασικά θέματα και προτεραιότητες σε επίπεδο ΕΕ με σαφή δυνατότητα να ενσωματωθούν σε έναν ή περισσότερους τομείς·
  • με την ιδιότητα των πλήρως καινοτόμων και πρωτοποριακών εκπαιδευτικών μεθόδων και πρακτικών και/ή μεταφορά καινοτομίας: διασφάλιση, σε επίπεδο ΕΕ, της βιώσιμης αξιοποίησης των αποτελεσμάτων του καινοτόμου σχεδίου και/ή της δυνατότητας μεταφοράς τους σε διαφορετικά πλαίσια και κοινά.

Οι ειδικοί στόχοι περιλαμβάνουν τα εξής:

  • τον προσδιορισμό, την ανάπτυξη, τη δοκιμή και/ή την αξιολόγηση καινοτόμων προσεγγίσεων που έχουν τη δυνατότητα ενσωμάτωσης για τη βελτίωση των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, αλλά και για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των πολιτικών και των πρακτικών στον τομέα της εκπαίδευσης και κατάρτισης· 
  • τη δρομολόγηση πιλοτικών δράσεων για τη δοκιμή λύσεων για υπάρχουσες και μελλοντικές προκλήσεις με σκοπό τη δημιουργία βιώσιμου και συστημικού αντίκτυπου·
  • τη στήριξη διακρατικής συνεργασίας και αμοιβαίας μάθησης σε μελλοντοστρεφή θέματα μεταξύ βασικών ενδιαφερόμενων μερών και την ενίσχυσή τους ώστε να είναι σε θέση να αναπτύξουν καινοτόμες λύσεις και να προωθήσουν τη μεταφορά των εν λόγω λύσεων σε νέα περιβάλλοντα, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης ικανοτήτων των σχετικών ενδιαφερομένων.

Οι δραστηριότητες στο πλαίσιο των μελλοντοστρεφών σχεδίων θα πρέπει να συμβάλλουν στα ακόλουθα:

  • στη βελτίωση της ποιότητας, της αποτελεσματικότητας και της ισότητας των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης·
  • στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των πολιτικών στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης·
  • στη στήριξη της υλοποίησης των πλαισίων της ΕΕ και των νομικών πρωτοβουλιών, καθώς και των ειδικών ανά χώρα συστάσεων από το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο·
  • στη βελτίωση της τεκμηρίωσης και της κατανόησης σχετικά με τις ομάδες-στόχους, τις καταστάσεις μάθησης και διδασκαλίας και τις αποτελεσματικές μεθοδολογίες και εργαλεία που μπορούν να αποτελέσουν πηγή έμπνευσης και ενθάρρυνσης για καινοτομίες σε επίπεδο συστήματος·
  • στην ανάπτυξη των γνώσεων για τη στήριξη τεκμηριωμένων πολιτικών·
  • στην αλλαγή συμπεριφορών σε επίπεδο ΕΕ.

Οι κύριες δραστηριότητες στο πλαίσιο των εν λόγω προτεραιοτήτων θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν (μη εξαντλητικός κατάλογος): 

  • έρευνα βάσει δράσης, εργασίες χαρτογράφησης, παραγωγή τομεακών και διατομεακών αποτελεσμάτων μεγάλης κλίμακας·
  • διακρατικές δραστηριότητες ανάπτυξης ικανοτήτων, όπως κατάρτιση, ανάλυση πλαισίων πολιτικής, έρευνα στο πλαίσιο πολιτικής, θεσμικές προσαρμογές·
  • πιλοτικές δραστηριότητες για τη δοκιμή καινοτόμων λύσεων·
  • μεγάλης κλίμακας διακρατικές εκδηλώσεις ή δραστηριότητες δικτύωσης είτε σε τομεακό είτε σε διατομεακό επίπεδο·
  • αξιοποίηση δραστηριοτήτων για τη διάδοση των αποτελεσμάτων στην εκπαιδευτική κοινότητα ή τομέα·
  • δραστηριότητες ανταλλαγής απόψεων, έρευνα και πειραματισμός καινοτόμων ιδεών.

Όπου κρίνεται σκόπιμο, τα μελλοντοστρεφή σχέδια οφείλουν να εφαρμόζουν μέσα και εργαλεία σε επίπεδο ΕΕ.

Τα σχέδια θα πρέπει να περιλαμβάνουν τον σχεδιασμό ενός μακροπρόθεσμου σχεδίου δράσης (που υπερβαίνει τη διάρκεια του χρηματοδοτούμενου από το Erasmus+ σχεδίου) για τη σταδιακή υιοθέτηση και την ευρεία διάδοση των καινοτομιών που έχουν αναπτυχθεί, ώστε να είναι σε θέση να επιδράσει στα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές και ιδρύματα. Θα πρέπει επίσης να εξασφαλίζουν την κατάλληλη προβολή και ευρεία διάδοση των εργασιών, μεταξύ άλλων, σε ενωσιακό και εθνικό πολιτικό επίπεδο.

Τα μελλοντοστρεφή σχέδια θα μπορούσαν να καθορίζουν, επιπλέον, τον τρόπο με τον οποίο τα χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ (π.χ. Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά Ταμεία, Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων, Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης), καθώς και τα εθνικά και περιφερειακά χρηματοδοτικά μέσα (αλλά και ιδιωτικά χρηματοδοτικά μέσα) μπορούν να στηρίζουν την υλοποίηση του σχεδίου. Θα μπορούσαν να λαμβάνουν υπόψη τις εθνικές και περιφερειακές στρατηγικές έξυπνης εξειδίκευσης και τις εξελίξεις στα ευρωπαϊκά βιομηχανικά οικοσυστήματα.

Κριτηρια που πρεπει να πληρουνται για την υποβολη αιτησης μελλοντοστρεφων σχεδιων

Κριτηρια επιλεξιμοτητας

Για να είναι επιλέξιμες για επιχορήγηση στο πλαίσιο του Erasmus, οι προτάσεις σχεδίου για μελλοντοστρεφή σχέδια πρέπει να πληρούν τα ακόλουθα κριτήρια:

Ποιοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση;

Αίτηση μπορεί να υποβάλει κάθε πλήρης εταίρος που είναι νόμιμα εγκατεστημένος σε κράτος μέλος της ΕΕ ή τρίτη χώρα συνδεδεμένη με το πρόγραμμα. Ο οργανισμός αυτός υποβάλλει την αίτηση εξ ονόματος όλων των οργανισμών που συμμετέχουν στο σχέδιο.

Τι είδους οργανισμοί είναι επιλέξιμοι για να συμμετέχουν στο σχέδιο;

  • Οι ακόλουθοι οργανισμοί μπορούν να συμμετέχουν ως πλήρεις εταίροι, συνδεόμενες οντότητες ή συνεργαζόμενοι εταίροι: οποιοσδήποτε δημόσιος ή ιδιωτικός οργανισμός, ο οποίος δραστηριοποιείται στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, ο οποίος αποτελεί κύριο μοχλό καινοτομίας και είναι εγκατεστημένος σε κράτος μέλος της ΕΕ ή σε τρίτη χώρα συνδεδεμένη με το πρόγραμμα (βλ. ενότητα «Επιλέξιμες χώρες» στο μέρος Α του παρόντος οδηγού).

Για την κατηγορία 1 και την κατηγορία 2: Ένας τέτοιος οργανισμός μπορεί να είναι (μεταξύ άλλων):

  • Οργανισμοί εκπαίδευσης και κατάρτισης (π.χ. πάροχοι εκπαίδευσης και κατάρτισης, όπως σχολεία, ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, πάροχοι ΕΕΚ και εκπαίδευσης ενηλίκων, ενώσεις, ΜΚΟ).
  • Δημόσιες ή ιδιωτικές επιχειρήσεις που προσφέρουν κατάρτιση στους υπαλλήλους τους ή στους εταίρους τους στην αλυσίδα αξίας/εφοδιασμού.
  • Κινητήριες δυνάμεις της καινοτομίας και της εδαφικής ανάπτυξης (π.χ. εργαστήρια οικολογικής καινοτομίας, ερευνητικά κέντρα, οργανισμοί καινοτομίας, αρχές περιφερειακής ανάπτυξης, ΜΜΕ, μεγάλες επιχειρήσεις).
  • Φορείς χάραξης πολιτικής και δημόσιες αρχές σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο (π.χ. υπουργεία Καινοτομίας, Εκπαίδευσης, Εργασίας, Οικονομίας, δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες απασχόλησης, υπηρεσίες, φορείς παροχής τυπικών προσόντων κ.λπ.).
  • Οργανώσεις που ασκούν διατομεακές δραστηριότητες και άλλοι παράγοντες της αγοράς εργασίας (π.χ. κοινωνικοί εταίροι, τομεακές οργανώσεις, βιομηχανικά/εμπορικά/βιοτεχνικά επιμελητήρια και άλλοι ενδιάμεσοι φορείς, εμπορικές οργανώσεις, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, αθλητικές και πολιτιστικές οργανώσεις, ενώσεις εκπαιδευτικών και εκπαιδευτών, ενώσεις νέων και γονέων, παράγοντες της αγοράς εργασίας).
  • Δημόσιοι ή ιδιωτικοί φορείς που είναι υπεύθυνοι ή έχουν σε κάποιο βαθμό την ευθύνη (ή επηρεάζουν) για την οργάνωση και/ή τη χρηματοδότηση και/ή την παροχή εκπαιδευτικών υπηρεσιών σε ενήλικες (π.χ. αξιολόγηση δεξιοτήτων, επικύρωση ικανοτήτων, εκπαίδευση και κατάρτιση, προσανατολισμός και καθοδήγηση).
  • Εθνικοί, διεθνείς, περιφερειακοί και τομεακοί οργανισμοί διαγωνισμών δεξιοτήτων.

Τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα που είναι εγκατεστημένα σε κράτος μέλος της ΕΕ ή σε τρίτη χώρα συνδεδεμένη με το πρόγραμμα πρέπει να διαθέτουν έγκυρο Χάρτη Erasmus για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση (ECHE).

Αριθμός και προφίλ των συμμετεχόντων οργανισμών

Για όλες τις κατηγορίες:

  • Η σύμπραξη πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον 3 πλήρεις εταίρους από τουλάχιστον 3 κράτη μέλη της ΕΕ και τρίτες χώρες συνδεδεμένες με το πρόγραμμα (συμπεριλαμβανομένων τουλάχιστον 2 κρατών μελών της ΕΕ).

Για την κατηγορία 2:

  • Για τουλάχιστον τρεις από τις συμμετέχουσες χώρες, οι συμπράξεις πρέπει να περιλαμβάνουν εργοδότες (ή τους εκπροσώπους τους), καθώς και οργανισμούς εκπαίδευσης και κατάρτισης (ή τους εκπροσώπους τους).

Για την κατηγορία 3:

  • Για τουλάχιστον τρεις από τις συμμετέχουσες χώρες, οι συμπράξεις πρέπει να περιλαμβάνουν δημόσιες ή ιδιωτικές οντότητες αρμόδιες —ή που έχουν μεγάλο βαθμό ευθύνης (ή επιρροή)— για την οργάνωση και/ή τη χρηματοδότηση και/ή την παροχή εκπαιδευτικών υπηρεσιών σε ενηλίκους (π.χ. αξιολόγηση δεξιοτήτων, επικύρωση ικανοτήτων, εκπαίδευση και κατάρτιση, προσανατολισμό και καθοδήγηση), ως πλήρεις ή συνδεδεμένους εταίρους.

Τόπος των δραστηριοτήτων

Οι δραστηριότητες θα πρέπει να υλοποιούνται στα κράτη μέλη της ΕΕ ή σε τρίτες χώρες συνδεδεμένες με το πρόγραμμα.

Διάρκεια του σχεδίου

Για την κατηγορία 1 — Διατομεακές προτεραιότητες, η διάρκεια του σχεδίου είναι:

  • 24 έως 48 μήνες.

Για την κατηγορία 2 και την κατηγορία 3, η διάρκεια του σχεδίου είναι:

  • 24 μήνες.

Η διάρκεια του σχεδίου πρέπει να επιλέγεται στο στάδιο υποβολής της αίτησης ανάλογα με τον στόχο του σχεδίου και το είδος των δραστηριοτήτων που σχεδιάζονται σε βάθος χρόνου, τον προϋπολογισμό και τις φιλοδοξίες του σχεδίου.

Ημερομηνία έναρξης σχεδίου

Τα σχέδια θα ξεκινήσουν την 1η Νοεμβρίου 2022, την 1η Δεκεμβρίου 2022 ή την 1η Ιανουαρίου 2023

Πού υποβάλλεται η αίτηση;

Στον Ευρωπαϊκό Εκτελεστικό Οργανισμό Εκπαίδευσης και Πολιτισμού (EACEA).

Αναγνωριστικός κωδικός πρόσκλησης Κατηγορία 1: ERASMUS-EDU-2022-PI-FORWARD-LOT1

Αναγνωριστικός κωδικός πρόσκλησης Κατηγορία 2: ERASMUS-EDU-2022-PI-FORWARD-LOT2

Αναγνωριστικός κωδικός πρόσκλησης Κατηγορία 3: ERASMUS-EDU-2022-PI-FORWARD-LOT3

Πότε υποβάλλεται η αίτηση;

Οι αιτούντες πρέπει να υποβάλουν την αίτηση επιχορήγησης έως τις 15 Μαρτίου στις 17:00:00 (ώρα Βρυξελλών).

Οι αιτούντες οργανισμοί αξιολογούνται με βάση τα σχετικά κριτήρια αποκλεισμού και επιλογής. Για περισσότερες πληροφορίες συμβουλευθείτε το μέρος Γ του παρόντος οδηγού.

Οργανωση σχεδιου

Τα μελλοντοστρεφή σχέδια θα πρέπει να λαμβάνουν πάντα υπόψη τα ακόλουθα οριζόντια πλαίσια πολιτικής:

  1. το σχέδιο δράσης για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων.
  2. την Πράσινη Συμφωνία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής8 , τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών9  και τη Δήλωση του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή10 ·
  3. το ευρωπαϊκό θεματολόγιο δεξιοτήτων11  – και ιδίως τη δράση 1 σχετικά με το σύμφωνο για τις δεξιότητες, τη δράση 6 σχετικά με τις δεξιότητες για την υποστήριξη της διπλής μετάβασης και τη δράση 8 σχετικά με τις δεξιότητες για τη ζωή.
  4. τη σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (ΕΕΚ) για βιώσιμη ανταγωνιστικότητα, κοινωνική δικαιοσύνη και ανθεκτικότητα12
  5. τη σύσταση του Συμβουλίου όσον αφορά τις Διαδρομές Αναβάθμισης των Δεξιοτήτων: Νέες Ευκαιρίες για Ενηλίκους13 .
  6. τον ψηφιακό μετασχηματισμό στα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισής μας, καθώς και στον τομέα της νεολαίας, όπως ενσωματώθηκε στο σχέδιο δράσης για την ψηφιακή εκπαίδευση 2021-2027 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής14 .

Κατηγορία 1: Διατομεακές προτεραιότητες

Οι προτάσεις που υποβάλλονται στο πλαίσιο της κατηγορίας 1 πρέπει να καλύπτουν μία από τις ακόλουθες 2 προτεραιότητες:

Προτεραιότητα 1:  Στήριξη της υψηλής ποιότητας και χωρίς αποκλεισμούς ψηφιακής εκπαίδευσης, σύμφωνα με το σχέδιο δράσης για την ψηφιακή εκπαίδευση

Τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης βρίσκονται επί του παρόντος σε ριζικό ψηφιακό μετασχηματισμό, ο οποίος καθοδηγείται από την πρόοδο της συνδεσιμότητας· την εκτεταμένη χρήση συσκευών και ψηφιακών εφαρμογών· την ανάγκη για ατομική ευελιξία, την ευρύτερη διαθεσιμότητα και την ανάγκη υψηλής ποιότητας ψηφιακού εκπαιδευτικού περιεχομένου και τη συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση για ψηφιακές δεξιότητες. Η πανδημία COVID-19, η οποία έχει επηρεάσει σημαντικά την εκπαίδευση και την κατάρτιση, επιτάχυνε την αλλαγή και προσέφερε πολλαπλές νέες εμπειρίες και προοπτικές μάθησης. Το σχέδιο δράσης για την ψηφιακή εκπαίδευση 2021-2027 καθορίζει την πολιτική της ΕΕ για τον ψηφιακό μετασχηματισμό στην εκπαίδευση και την κατάρτιση κατά την επόμενη περίοδο προγραμματισμού. Το σχέδιο δράσης για την ψηφιακή εκπαίδευση έχει δύο στρατηγικές προτεραιότητες:

  • Στήριξη της ανάπτυξης ενός οικοσυστήματος ψηφιακής εκπαίδευσης υψηλών επιδόσεων (1)
  • Αντιμετώπιση της ανάγκης ενίσχυσης των ψηφιακών ικανοτήτων για τον ψηφιακό μετασχηματισμό (2)

Είναι αναγκαίο όλοι οι εκπαιδευόμενοι να αποκτήσουν ψηφιακές ικανότητες (γνώσεις, δεξιότητες και προσεγγίσεις) ώστε να ζουν, να εργάζονται, να εκπαιδεύονται και να εξελίσσονται σε έναν κόσμο όπου οι ψηφιακές τεχνολογίες διαδραματίζουν ολοένα και μεγαλύτερο ρόλο διαμεσολάβησης. Η ψηφιακή τεχνολογία, όταν χρησιμοποιείται επιδέξια και αποτελεσματικά από τους εκπαιδευτικούς, μπορεί να στηρίξει πλήρως το θεματολόγιο της υψηλής ποιότητας και χωρίς αποκλεισμούς εκπαίδευσης και κατάρτισης για όλους τους εκπαιδευόμενους. Η τεχνολογία μπορεί να αποτελέσει ισχυρό και ελκυστικό εργαλείο για τη συνεργατική και δημιουργική μάθηση. Μπορεί να βοηθήσει τους εκπαιδευόμενους και τους εκπαιδευτικούς να αποκτήσουν πρόσβαση, να δημιουργήσουν και να ανταλλάξουν ψηφιακό περιεχόμενο. Ο αποτελεσματικός σχεδιασμός και ανάπτυξη της ψηφιακής ικανότητας είναι ζωτικής σημασίας για τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης. Αυτό απαιτεί την ανάπτυξη και τη συνεχή επανεξέταση και επικαιροποίηση των ψηφιακών στρατηγικών για την αντιμετώπιση τεχνολογικών ελλείψεων στις υποδομές και τις συσκευές και την ανάπτυξη σχετικών οργανωτικών ικανοτήτων στην εκπαίδευση, συμπεριλαμβανομένης της ικανότητας εφαρμογής υβριδικών τρόπων μάθησης και διδασκαλίας (εξ αποστάσεως και επιτόπου). Στο πλαίσιο αυτό, η αύξηση των γνώσεων και της κατανόησης των αναδυόμενων τεχνολογιών, όπως η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) και η δεοντολογική της ανάπτυξη στην εκπαίδευση, αποκτούν επίσης σημασία. Θα πρέπει να αναπτυχθεί ικανότητα για την εξασφάλιση προσβασιμότητας σε υποστηρικτικές τεχνολογίες και προσβάσιμο ψηφιακό περιεχόμενο και, γενικότερα, για την αντιμετώπιση της άνισης πρόσβασης, π.χ. για κοινωνικοοικονομικούς λόγους ή για λόγους που σχετίζονται με την αγροτική ή αστική περιοχή. Το υψηλής ποιότητας ψηφιακό εκπαιδευτικό περιεχόμενο, τα φιλικά προς τον χρήστη εργαλεία, οι υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας και οι ασφαλείς πλατφόρμες που διασφαλίζουν την ιδιωτικότητα και τηρούν τα δεοντολογικά πρότυπα είναι ουσιαστικής σημασίας για την ψηφιακή εκπαίδευση υψηλής ποιότητας και χωρίς αποκλεισμούς.

Εκτός από τις δύο στρατηγικές προτεραιότητες που περιγράφονται ανωτέρω, το σχέδιο δράσης για την ψηφιακή εκπαίδευση αποσκοπεί στη στήριξη της αποτελεσματικότερης συνεργασίας για την ψηφιακή εκπαίδευση και κατάρτιση σε επίπεδο ΕΕ μέσω της δημιουργίας ενός ευρωπαϊκού κόμβου ψηφιακής εκπαίδευσης. Ο κόμβος θα προωθεί τη διατομεακή συνεργασία, θα εντοπίζει και θα ανταλλάσσει ορθές πρακτικές και θα στηρίζει τα κράτη μέλη και τον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης με εργαλεία, πλαίσια, καθοδήγηση, τεχνική εμπειρογνωσία και έρευνα στον τομέα της ψηφιακής εκπαίδευσης. Ο κόμβος θα πρέπει να συνδέει εθνικές και περιφερειακές πρωτοβουλίες και φορείς ψηφιακής εκπαίδευσης και να στηρίζει νέα μοντέλα για την ανταλλαγή ψηφιακού εκπαιδευτικού περιεχομένου, αντιμετωπίζοντας ζητήματα όπως τα κοινά πρότυπα, η διαλειτουργικότητα, η προσβασιμότητα και η διασφάλιση της ποιότητας. Ως εκ τούτου, ο κόμβος θα πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη στο πεδίο εφαρμογής των ακόλουθων τομέων.

Τα μελλοντοστρεφή έργα θα αφορούν συγκεκριμένα τουλάχιστον έναν από τους ακόλουθους τρεις τομείς στο πλαίσιο της προτεραιότητας 1:

A) Βασικοί παράγοντες επιτυχίας για την χωρίς αποκλεισμούς και υψηλής ποιότητας ψηφιακή εκπαίδευση και κατάρτιση.

Τα σχέδια:

  • θα προσδιορίζουν και/ή θα αξιολογούν τους ευνοϊκούς παράγοντες ή τα εμπόδια για αποτελεσματικά και αποδοτικά ψηφιακά οικοσυστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης. Οι εν λόγω ευνοϊκοί παράγοντες και τα εμπόδια μπορούν να αντιμετωπιστούν σε συστημικό (εθνικό/περιφερειακό/τοπικό επίπεδο) ή σε οργανωτικό επίπεδο·
  • θα εξετάζουν την αλληλεπίδραση μεταξύ των εν λόγω παραγόντων/εμποδίων και θα διατυπώνουν συστάσεις που μπορούν να διαδοθούν και να αξιοποιηθούν σε οργανωτικό και συστημικό επίπεδο·

Σημείωση:     Αναμένεται να εξεταστούν παράγοντες όπως η δομή και η οργάνωση των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, οι προσεγγίσεις των εθνικών προγραμμάτων σπουδών, η εθνική αξιολόγηση των εκπαιδευτικών επιδόσεων, οι στρατηγικές κατάρτισης εκπαιδευτικών/εκπαιδευτών, καθώς και οι υποδομές και η συνδεσιμότητα, αλλά και η δυνατότητα για άλλους αφανείς παράγοντες.

B) Η τεχνητή νοημοσύνη στην εκπαίδευση

Τα σχέδια:

  • θα εντοπίζουν, θα αναπτύσσουν και θα εφαρμόζουν πιλοτικά περιπτώσεις χρήσης τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, μεταξύ άλλων, λαμβάνοντας υπόψη τις επιπτώσεις στα δεδομένα, το απόρρητο, τη δεοντολογία και τις αξίες της ΕΕ·
  • θα παράγουν συστάσεις, εργαλειοθήκες και κατευθυντήριες γραμμές εφαρμογής σχετικά με τον ρόλο και τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, οι οποίες μπορούν να διαδοθούν και να αξιοποιηθούν σε οργανωτικό και συστημικό επίπεδο.

Γ) Υψηλής ποιότητας ψηφιακό εκπαιδευτικό περιεχόμενο

Τα σχέδια:

  • θα προσδιορίζουν, θα αναπτύσσουν και θα εφαρμόζουν πιλοτικά περιπτώσεις χρήσης για την ανάπτυξη και την υιοθέτηση υψηλής ποιότητας ψηφιακού εκπαιδευτικού περιεχομένου (λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη για υψηλής ποιότητας εκπαιδευτικό σχεδιασμό, προσβασιμότητα, αναγνώριση και πολυγλωσσία, καθώς και την ανάγκη για διαλειτουργικότητα, πιστοποίηση, επαλήθευση και δυνατότητα μεταφοράς ψηφιακού εκπαιδευτικού περιεχομένου)·
  • θα παράγουν συστάσεις, εργαλειοθήκες και κατευθυντήριες γραμμές εφαρμογής σχετικά με την ανάπτυξη και την υιοθέτηση υψηλής ποιότητας ψηφιακού εκπαιδευτικού περιεχομένου που μπορεί να διαδοθεί και να αξιοποιηθεί σε οργανωτικό και συστημικό επίπεδο.

Προτεραιότητα 2:  Στήριξη των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης για την προσαρμογή στην πράσινη μετάβαση

Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία τονίζει τη σημασία της κινητοποίησης του τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης για τη στήριξη της μετάβασης σε μια πιο πράσινη και βιώσιμη Ευρώπη. Υπάρχει ανάγκη στήριξης του επιπέδου συλλογικής και ατομικής δράσης μέσω της ανάπτυξης γνώσεων, δεξιοτήτων και νοοτροπιών που σχετίζονται με τη βιωσιμότητα και της ενδυνάμωσης των εκπαιδευομένων ώστε να γίνουν παράγοντες αλλαγής. Τα συστήματα και τα ιδρύματα εκπαίδευσης και κατάρτισης μπορούν να αποτελέσουν καταλύτες για την επίτευξη αυτής της αλλαγής.

Μία από τις έξι διαστάσεις του Ευρωπαϊκού Χώρου Εκπαίδευσης15  και η έκτη εμβληματική δράση του ευρωπαϊκού θεματολογίου δεξιοτήτων16  εστιάζει ειδικά στη στήριξη της πράσινης μετάβασης. Επιπλέον, η Συμμαχία εκπαίδευσης για το κλίμα, που δρομολογήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 10 Δεκεμβρίου 2020, έχει ως στόχο την κινητοποίηση εμπειρογνωσίας, την παροχή πόρων για τη δικτύωση και την υποστήριξη δημιουργικών προσεγγίσεων για τη δράση για το κλίμα και τη βιωσιμότητα, με τη συμμετοχή εκπαιδευτικών, μαθητών και φοιτητών. Στόχος της Συμμαχίας είναι να συνδέσει τις πρωτοβουλίες «από τη βάση προς την κορυφή» με τη δράση σε επίπεδο ΕΕ και να στηρίξει δεσμεύσεις και συγκεκριμένες δράσεις για την αλλαγή της συμπεριφοράς όσον αφορά τη βιωσιμότητα σε ολόκληρη την ΕΕ.

Επιπλέον, η Επιτροπή πρόκειται να προτείνει στα τέλη του 2021 σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την εκπαίδευση για την περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Η εν λόγω σύσταση θα έχει ως στόχο να στηρίξει τα κράτη μέλη ώστε να ενσωματώσουν τη βιωσιμότητα στα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης και να τονώσουν τη συνεργασία και την ανταλλαγή εμπειριών σε ευρωπαϊκό επίπεδο σχετικά με τη μάθηση για τη βιωσιμότητα. Η Επιτροπή αναπτύσσει επίσης ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο ικανοτήτων που θα συμβάλει στην ανάπτυξη και την αξιολόγηση των γνώσεων, των δεξιοτήτων και των νοοτροπιών όσον αφορά τη βιωσιμότητα.

Όλες αυτές οι δράσεις έχουν ως στόχο να βοηθήσουν τους ανθρώπους να αποκτήσουν τις γνώσεις, τις ικανότητες, τις αξίες και τις νοοτροπίες που απαιτούνται για να ζήσουν, να αναπτύξουν και να στηρίξουν μια βιώσιμη και αποδοτική ως προς τη χρήση των πόρων οικονομία και κοινωνία.

Τα μελλοντοστρεφή σχέδια θα καλύπτουν τουλάχιστον έναν από τους ακόλουθους τρεις τομείς στο πλαίσιο της προτεραιότητας 2:

A) Προώθηση προσεγγίσεων για τη βιωσιμότητα που εφαρμόζονται σε ολόκληρο το ίδρυμα

Τα σχέδια θα επικεντρώνονται:

  • στον σχεδιασμό, την εφαρμογή και την παρακολούθηση σχεδίων βιωσιμότητας σε ολόκληρο το ίδρυμα, μεταξύ άλλων, με τη χρήση εργαλείων αυτοαξιολόγησης· 
  • στη στήριξη των υπεύθυνων εκπαίδευσης (π.χ. μέσω επαγγελματικής ανάπτυξης, προγραμμάτων καθοδήγησης, πρωτοβουλιών δικτύωσης) για την ενσωμάτωση της βιωσιμότητας σε όλες τις πτυχές των δραστηριοτήτων των ιδρυμάτων·
  • στη στήριξη της συμμετοχής φοιτητών και προσωπικού σε πρωτοβουλίες για τη βιωσιμότητα, π.χ. μέσω πρωταθλητών/πρεσβευτών βιωσιμότητας, της ανάπτυξης δεσμών με ομάδες τοπικών κοινοτήτων και άλλους εταίρους πέραν του εκπαιδευτικού ιδρύματος·
  • στον σχεδιασμό, στην εφαρμογή και παρακολούθηση προσεγγίσεων που σχετίζονται με βιώσιμες δραστηριότητες στις εγκαταστάσεις του σχολείου/της πανεπιστημιούπολης, π.χ. κατανάλωση ενέργειας και νερού· την κινητικότητα και τις μεταφορές· τον οικολογικό προσανατολισμό του περιβάλλοντος και των υποδομών διδασκαλίας και μάθησης.

B) Ανάπτυξη των δεξιοτήτων και των ικανοτήτων των εκπαιδευομένων και των εκπαιδευτών που σχετίζονται με τη βιωσιμότητα

Τα σχέδια θα επικεντρώνονται:

  • στον σχεδιασμό, στην εφαρμογή και παρακολούθηση καινοτόμων προσεγγίσεων για τη διδασκαλία και την κατάρτιση σχετικά με τη βιωσιμότητα, οι οποίες θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν την αποτελεσματική χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών για την υποστήριξη της μάθησης για τη βιωσιμότητα·
  • στην ανάπτυξη της ικανότητας των εκπαιδευτών (διδάσκοντες, πάροχοι κατάρτισης και όλο το εκπαιδευτικό προσωπικό) να ενσωματώνουν τη βιωσιμότητα μέσω της επαγγελματικής ανάπτυξής τους· σ’ αυτό περιλαμβάνεται η υποστήριξη των εκπαιδευτών με καινοτόμες διδακτικές πρακτικές και η γεφύρωση των μαθημάτων σε διάφορους επιστημονικούς κλάδους·
  • στη σύνδεση διαφόρων τομέων εκπαίδευσης όσον αφορά την ανάπτυξη ικανοτήτων βιωσιμότητας, συμπεριλαμβανομένης της τυπικής και της μη τυπικής εκπαίδευσης· 
  • σε δραστηριότητες ευαισθητοποίησης, μεταξύ των οποίων και δραστηριότητες που στοχεύουν στην καταπολέμηση της παραπληροφόρησης (σχετικά με, παραδείγματος χάριν, την προβολή μιας ψευδοοικολογικής ταυτότητας) και ευνοούν την κριτική σκέψη μέσω, π.χ., της πρακτικής μάθησης σε χώρους δημιουργίας (makerspaces) και/ή μαθησιακών προσεγγίσεων·STEAM (επιστήμη, τεχνολογία, μηχανική, τέχνες και μαθηματικά).

C) Ενδυνάμωση των πολιτών ώστε να αναλάβουν δράση για τη βιωσιμότητα, το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή, μεταξύ άλλων, στο πλαίσιο της νέας Συμμαχίας εκπαίδευσης για το Κλίμα

Τα σχέδια θα επικεντρώνονται:

  • στον σχεδιασμό συγκεκριμένων και αναπαραγώγιμων «σχεδίων δράσης για το κλίμα» σε τοπικό επίπεδο, με τη συμμετοχή εκπαιδευομένων, εκπαιδευτικών, εκπαιδευτών, υπευθύνων εκπαίδευσης, τοπικών επιχειρήσεων, μουσείων, καλλιτεχνικών και επιστημονικών φορέων και αθλητικών κέντρων.
  • στον σχεδιασμό εμπειρικής μάθησης βάσει σχεδίων υπό την καθοδήγηση σχολείων με γονείς, τοπικές επιχειρήσεις, την ευρύτερη κοινότητα, π.χ.: προώθηση της υγιεινής διατροφής· προώθηση των σχολείων ως πράσινων, βιώσιμων, διαδραστικών κτιρίων, σύμφωνα με τις προτεραιότητες του νέου ευρωπαϊκού Μπάουχαους· προώθηση της γόνιμης αλληλεπίδρασης μεταξύ πράσινων σχολείων, ως υλικών δομών, και όλων των άλλων στοιχείων ενός μαθησιακού περιβάλλοντος, όπως οι καινοτόμες παιδαγωγικές μέθοδοι, η μάθηση που βασίζεται στην εκπόνηση και την εκτέλεση σχεδίων και οι ομάδες εκπαιδευτικών διαφόρων μαθημάτων·
  • στήριξη των καινοτόμων συμπράξεων μεταξύ της τυπικής εκπαίδευσης (π.χ. σχολεία, ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα κ.λπ.) και μη τυπικών φορέων (π.χ. ΜΚΟ, περιβαλλοντικά κέντρα, βιβλιοθήκες, μουσεία κ.λπ.).

Οι αιτήσεις μπορούν να αφορούν έναν ή περισσότερους τομείς της εκπαίδευσης, από την προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα έως την εκπαίδευση ενηλίκων, καθώς και την τυπική, μη τυπική και άτυπη εκπαίδευση. Οι αιτήσεις που αφορούν περισσότερους από έναν τομείς στο πλαίσιο μιας προτεραιότητας δεν λαμβάνουν επιπλέον βαθμούς κατά την αξιολόγηση.

Κατηγορία 2: Επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (ΕΕΚ)

Οι προτάσεις που υποβάλλονται στο πλαίσιο της κατηγορίας 2 πρέπει να καλύπτουν μία από τις ακόλουθες 3 προτεραιότητες: 

Προτεραιότητα 3: Υποστήριξη του συμφώνου δεξιοτήτων

Το σύμφωνο δεξιοτήτων είναι η πρώτη εμβληματική δράση του ευρωπαϊκού θεματολογίου δεξιοτήτων του 2020. Πρόκειται για ένα νέο μοντέλο δέσμευσης για την αντιμετώπιση των προκλήσεων όσον αφορά τις δεξιότητες και την επίτευξη αποτελεσμάτων στην πορεία ανάκαμψης, τη βιομηχανική στρατηγική της ΕΕ και την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση. Κινητοποιεί και παρέχει κίνητρα σε όλα τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη ώστε να αναλάβουν συγκεκριμένες δράσεις για την αναβάθμιση των δεξιοτήτων και την επανειδίκευση των ατόμων σε ηλικία εργασίας και, κατά περίπτωση, να συνενώσουν τις προσπάθειές τους μέσω ευρέων συμπράξεων. Το σύμφωνο συνδέεται στενά με τις αρχές του Ευρωπαϊκού Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων και στηρίζει τους στόχους της Πράσινης Συμφωνίας και του ψηφιακού μετασχηματισμού, όπως ορίζονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Μια ισχυρή κοινωνική Ευρώπη για δίκαιες μεταβάσεις»17 .

Μεταξύ άλλων, το Σύμφωνο αποσκοπεί στην κινητοποίηση και την παροχή κινήτρων σε μεγάλες εταιρείες, σε συνεργασία με άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, για τη στήριξη (στο πλαίσιο της αναβάθμισης των δεξιοτήτων και της επανειδίκευσης) των πολύ μικρών, μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.

Σκοπός της προτεραιότητας αυτής είναι να προσδιορίσει, να αναπτύξει ή να αξιολογήσει εργαλεία ή δομές που επικεντρώνονται στη διαμεσολάβηση και την οικοδόμηση συνεργασίας μεταξύ μεγάλων εταιρειών και πολύ μικρών, μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) κατά μήκος μιας αξιακής αλυσίδας στο ίδιο βιομηχανικό οικοσύστημα18  με τη συμμετοχή άλλων παραγόντων που είναι σημαντικοί για την αναβάθμιση των δεξιοτήτων και την επανειδίκευση. Στόχος της εν λόγω συνεργασίας πρέπει να είναι η αναβάθμιση των δεξιοτήτων και η επανειδίκευση των ατόμων σε ηλικία εργασίας σε μια συγκεκριμένη αλυσίδα αξίας ή ένα βιομηχανικό οικοσύστημα. Τα σχέδια θα μπορούσαν επίσης να χρησιμεύσουν για να τεθούν τα θεμέλια για μεγάλης κλίμακας συμπράξεις δεξιοτήτων σε βιομηχανικά οικοσυστήματα.

Τα εργαλεία ή οι δομές θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να διαδοθούν ευρέως και να αποτελέσουν τη βάση για τη βελτίωση των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης και άλλων ευκαιριών για την πρόβλεψη, την ανάπτυξη και την επικύρωση των δεξιοτήτων. Στο σχέδιο θα πρέπει να συμμετέχουν τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη, όπως οι πάροχοι ΕΕΚ, τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, οι δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες απασχόλησης, οι κόμβοι καινοτομίας, οι κοινωνικοί εταίροι, οι επιχειρήσεις και οι δημόσιες αρχές.

Τα εργαλεία ή οι δομές συνεργασίας θα πρέπει να βελτιώνουν την ποιότητα, την αποτελεσματικότητα και την ισότητα των ευκαιριών αναβάθμισης των δεξιοτήτων και επανειδίκευσης για τα άτομα σε ηλικία εργασίας και να τις προσαρμόζουν στα μεταβαλλόμενα καθήκοντα σε πολύ μικρές, μικρές ή μεσαίες επιχειρήσεις.

Τα εργαλεία ή οι δομές θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν συνεργασία με τις δημόσιες αρχές (π.χ. περιφερειακές ή εθνικές), τους παρόχους ΕΕΚ, τους κοινωνικούς εταίρους και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη για τη βελτίωση της βιωσιμότητας των λύσεων και τη συμπερίληψη του αντικτύπου στα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης.

Προτεραιότητα 4: Δομές και μηχανισμοί για την εφαρμοσμένη έρευνα στην ΕΕΚ

Η εφαρμοσμένη έρευνα ορίζεται συνήθως ως 19 πρωτότυπη διερεύνηση που διεξάγεται με σκοπό την απόκτηση νέων γνώσεων. Αποσκοπεί κυρίως σε συγκεκριμένο πρακτικό σκοπό ή στόχο. Τα αποτελέσματα της εφαρμοσμένης έρευνας προορίζονται πρωτίστως να είναι κατάλληλα για πιθανές εφαρμογές σε προϊόντα, λειτουργίες, μεθόδους ή συστήματα. Η εφαρμοσμένη έρευνα προσδίδει επιχειρησιακή μορφή σε ιδέες. Συνδέεται στενά με την έννοια της «πειραματικής ανάπτυξης», η οποία ορίζεται ως συστηματική εργασία, με βάση τις γνώσεις που αποκτώνται από την έρευνα και την πρακτική εμπειρία και η οποία παράγει πρόσθετες γνώσεις που αποσκοπούν στην παραγωγή νέων προϊόντων ή διαδικασιών ή στη βελτίωση υφιστάμενων προϊόντων ή διαδικασιών.

Η εφαρμοσμένη έρευνα επικεντρώνεται ιδιαίτερα στην επίλυση πραγματικών προβλημάτων στη βιομηχανία. Χαρακτηριστικό της εφαρμοσμένης έρευνας στην ΕΕΚ είναι το δυναμικό του τομέα να συνδυάζει την έρευνα και την καινοτομία, με διττό στόχο την κατανόηση των προβλημάτων της βιομηχανίας και την επίτευξη αλλαγών στον χώρο εργασίας. Οι δεξιότητες που απαιτούνται για τη δημιουργία και τη διάχυση των γνώσεων αλληλεπικαλύπτονται. Και οι δύο απαιτούν έρευνα, αναστοχαστικές πρακτικές, επικοινωνία και συνεργασία.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό της εφαρμοσμένης έρευνας ΕΕΚ είναι ο στενός δεσμός μεταξύ της έρευνας και των προσπαθειών για τη βελτίωση της παιδαγωγικής ΕΕΚ. Οι προσπάθειες αυτές μπορούν να οδηγήσουν σε καινοτόμο σκέψη, νέες διδακτικές πρακτικές και προϊόντα κατάρτισης και, σε τελική ανάλυση, σε πιο δημιουργικούς αποφοίτους20 .

Η σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (ΕΕΚ) για βιώσιμη ανταγωνιστικότητα, κοινωνική δικαιοσύνη και ανθεκτικότητα, ζητεί τη δημιουργία κέντρων επαγγελματικής αριστείας, τα οποία θα λειτουργούν «...ως καταλύτες για τοπικές επιχειρηματικές επενδύσεις, στηρίζοντας την ανάκαμψη, την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, τις ευρωπαϊκές και περιφερειακές στρατηγικές καινοτομίας και έξυπνης εξειδίκευσης, την ανάπτυξη της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, μεταξύ άλλων σε υψηλότερα επίπεδα προσόντων (επίπεδα ΕΠΕΠ 5-8) σύμφωνα με τις εθνικές παραμέτρους, και παρέχουν καινοτόμες υπηρεσίες, όπως συνεργατικούς σχηματισμούς, εκκολαπτήρια επιχειρήσεων για νεοφυείς επιχειρήσεις και τεχνολογική καινοτομία για τις ΜΜΕ, καθώς και καινοτόμες λύσεις για την επανειδίκευση …»·

Μεταξύ των βασικών δραστηριοτήτων τους τα κέντρα αριστείας ΕΕΚ έχουν ως στόχο:

  • Τη συνεργασία με τις τοπικές ΜΜΕ μέσω κόμβων καινοτομίας, κέντρων διάδοσης της τεχνολογίας, πρωτοτυποποίησης και σχεδίων εφαρμοσμένης έρευνας, με τη συμμετοχή εκπαιδευομένων και προσωπικού ΕΕΚ·
  • τη συμβολή στη δημιουργία και διάδοση νέων γνώσεων σε συνεργασία με άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, π.χ. μέσω ανοικτής καινοτομίας, κοινής έρευνας και ανάπτυξης (Ε&Α) με πανεπιστήμια, εταιρείες και άλλα ερευνητικά ιδρύματα κ.λπ.

Η δήλωση του Osnabrück σχετικά με την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση ως καταλύτη ανάκαμψης και δίκαιης μετάβασης στην ψηφιακή και πράσινη οικονομία21 , απευθύνει έκκληση για στήριξη σε ενωσιακό επίπεδο για την ανάπτυξη και την ενίσχυση κέντρω επαγγελματικής αριστείας ως καινοτόμων εκκολαπτηρίων και οικοσυστημάτων δεξιοτήτων που περιλαμβάνουν δραστηριότητες μάθησης, κατάρτισης και έρευνας.

Σε πολλές χώρες, η εφαρμοσμένη έρευνα έχει οδηγήσει στην τόνωση της καινοτομίας στις επιχειρήσεις, ιδίως στις πολύ μικρές και στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), καθώς και στη συνεχή βελτίωση και καινοτομία στις πρακτικές διδασκαλίας και κατάρτισης ΕΕΚ. Συμμετέχοντας ενεργά στην εφαρμοσμένη έρευνα με τοπικές επιχειρήσεις, οι πάροχοι ΕΕΚ καθίστανται συνδημιουργοί τοπικών οικοσυστημάτων καινοτομίας. Αυτό το επιτυγχάνουν συμβάλλοντας στη δημιουργία νέων και βελτιωμένων προϊόντων, υπηρεσιών και διαδικασιών, αλλά και μέσω της παροχής ειδικευμένων, καινοτόμων αποφοίτων ΕΕΚ που διαπνέονται από επιχειρηματικό πνεύμα.

Τα σχέδια:

  • θα προσδιορίσουν, αξιολογήσουν, δοκιμάσουν και αναπτύξουν δομές και μηχανισμούς για την εφαρμοσμένη έρευνα στην ΕΕΚ, ώστε να διευρυνθεί η συμμετοχή της σε συστήματα έρευνας και ανάπτυξης (Ε&Α) και καινοτομίας·
  • θα αναπτύξουν την ικανότητα των συστημάτων ΕΕΚ —με τη στενή συμμετοχή εκπαιδευτικών και εκπαιδευτών, καθώς και εκπαιδευομένων στην ΕΕΚ— να αναλαμβάνουν εφαρμοσμένη έρευνα και να διαχειρίζονται σχέδια καινοτομίας μαζί με άλλους οργανισμούς, και ειδικότερα με τις ΜΜΕ·
  • Με βάση την πείρα και τα αποτελέσματά του, στο σχέδιο θα προτείνεται ένα πλαίσιο αναφοράς (επιχειρησιακό και οικονομικό) με στόχο την ευρεία διάδοση της εφαρμοσμένης έρευνας και της πειραματικής ανάπτυξης στην παροχή ΕΕΚ, με τη χρήση ιδιωτικών και δημόσιων (εθνικών και ενωσιακών) χρηματοδοτικών μέσων.

Τα αποτελέσματα των εν λόγω σχεδίων θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να διαδοθούν ευρέως και να συμβάλουν στον εκσυγχρονισμό των συστημάτων ΕΕΚ και στη συμμετοχή τους στην εφαρμοσμένη έρευνα και την πειραματική ανάπτυξη, παρέχοντας παράλληλα στους εκπαιδευόμενους ευκαιρίες για μάθηση βάσει προκλήσεων/σχεδίων.

Προτεραιότητα 5: Πράσινες δεξιότητες στον τομέα της ΕΕΚ

Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία είναι η νέα αναπτυξιακή στρατηγική της Ευρώπης που έχει ως στόχο να μετασχηματίσει την οικονομία και την κοινωνία της και να τις θέσει σε πιο βιώσιμη πορεία. Όπως ορίζεται στη δράση 6 του ευρωπαϊκού θεματολογίου δεξιοτήτων, η Επιτροπή θα στηρίξει την απόκτηση δεξιοτήτων για την πράσινη μετάβαση.

Για μια δίκαιη και επιτυχή πράσινη μετάβαση απαιτούνται επενδύσεις στις δεξιότητες των ατόμων, προκειμένου να αυξηθεί ο αριθμός των επαγγελματιών που i) κατασκευάζουν και κατέχουν τις πράσινες τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένων των ψηφιακών τεχνολογιών, ii) να αναπτυχθούν πράσινα προϊόντα, υπηρεσίες και επιχειρηματικά μοντέλα, iii) να δημιουργηθούν καινοτόμες λύσεις με βάση τη φύση και iv) να ελαχιστοποιηθεί το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των δραστηριοτήτων. Επίσης, απαιτείται επανεκπαίδευση και αναβάθμιση των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού για να συμπορεύεται με τις μεταβάσεις στην αγορά εργασίας και την κινητικότητα. Αυτό είναι απαραίτητο διότι η δημιουργία θέσεων εργασίας και η απώλεια θέσεων εργασίας δεν θα συμβούν κατ’ ανάγκη στους ίδιους τομείς, ενώ τα προφίλ καθηκόντων και οι απαιτήσεις δεξιοτήτων σε όλη την οικονομία θα αλλάξουν ριζικά. Επιπλέον, η Ευρώπη θα γίνει μια κλιματικά ουδέτερη ήπειρος, μια αποδοτική ως προς τους πόρους κοινωνία και μια κυκλική οικονομία μόνο αν έχει έναν ενημερωμένο πληθυσμό και ένα εργατικό δυναμικό που κατανοεί τον «πράσινο» τρόπο σκέψης και δράσης.

Τα ιδρύματα ΕΕΚ είναι σε θέση να παρέχουν τις δεξιότητες που απαιτούνται για μια επιτυχή πράσινη μετάβαση, τόσο μέσω των αρχικών όσο και των συνεχιζόμενων προγραμμάτων ΕΕΚ. Η σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση για βιώσιμη ανταγωνιστικότητα, κοινωνική δικαιοσύνη και ανθεκτικότητα έχει επίσης ως στόχο να καταστήσει την ΕΕΚ κινητήρια δύναμη για την καινοτομία και την ανάπτυξη, προετοιμάζοντας τα άτομα με τις δεξιότητες για την ψηφιακή και την πράσινη μετάβαση και τα επαγγέλματα υψηλής ζήτησης. Στα παραπάνω περιλαμβάνεται η διεύρυνση της προσφοράς κατάρτισης για την προώθηση της απόκτησης επιχειρηματικών, ψηφιακών και πράσινων δεξιοτήτων.

Η δήλωση του Osnabrück σχετικά με την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση ως καταλύτη ανάκαμψης και δίκαιης μετάβασης στην ψηφιακή και πράσινη οικονομία ζητεί:

  • την προώθηση πρωτοβουλιών για τη στήριξη της συνεργασίας και της ανταλλαγής γνώσεων μεταξύ ιδρυμάτων και παρόχων ΕΕΚ σχετικά με τις μεθόδους μάθησης, τα προγράμματα σπουδών, τις κατευθυντήριες γραμμές, τη μάθηση στον χώρο εργασίας και τη διασφάλιση ποιότητας της προσφοράς εκπαίδευσης και κατάρτισης σχετικά με τις πράσινες δεξιότητες, με τη χρήση ευρωπαϊκών προγραμμάτων όπως το Erasmus+
  • τον καθορισμό δεξιοτήτων σχετικών με την αγορά εργασίας για την πράσινη μετάβαση που θα ενσωματωθούν στα προγράμματα σπουδών και στην παροχή ΕΕΚ, συμπεριλαμβανομένων των βασικών δεξιοτήτων σε όλους τους τομείς και τα επαγγέλματα και των ειδικών ανά τομέα δεξιοτήτων σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους

Τα σχέδια θα αφορούν και τους δύο ακόλουθους τομείς στο πλαίσιο της προτεραιότητας 5:

A) Σύνολο βασικών πράσινων δεξιοτήτων για την αγορά εργασίας

  • Ανάπτυξη ενός συνόλου βασικών πράσινων δεξιοτήτων για την αγορά εργασίας στους διάφορους οικονομικούς τομείς με σκοπό την καθοδήγηση της κατάρτισης και με απώτερο στόχο τη δημιουργία, αφενός, μιας γενιάς επαγγελματιών ευαισθητοποιημένων στα θέματα του κλίματος, του περιβάλλοντος και της υγείας και, αφετέρου, πράσινων οικονομικών φορέων.

B) Ενσωμάτωση του εν λόγω συνόλου στην ΕΕΚ

  • Τα σχέδια θα συμβάλουν στην ενσωμάτωση του εν λόγω συνόλου βασικών πράσινων δεξιοτήτων στα προγράμματα σπουδών ΕΕΚ.
  • Τα σχέδια θα συμβάλουν επίσης στην ενσωμάτωση του εν λόγω συνόλου στην κατάρτιση των εκπαιδευτικών, των εκπαιδευτών και του λοιπού προσωπικού που βρίσκεται σε στάδιο αρχικής και συνεχούς επαγγελματικής ανάπτυξης.

Κατηγορία 3: Εκπαίδευση ενηλίκων

Οι προτάσεις που υποβάλλονται στο πλαίσιο της κατηγορίας 3 πρέπει να αφορούν την ακόλουθη προτεραιότητα: 

Προτεραιότητα 6: Διαδρομές αναβάθμισης των δεξιοτήτων: Νέες ευκαιρίες για ενηλίκους

Οι διαδρομές αναβάθμισης των δεξιοτήτων, όπως ορίζονται στη σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με τις Διαδρομές αναβάθμισης των δεξιοτήτων: Νέες ευκαιρίες για ενηλίκους22  απευθύνονται σε ενηλίκους με χαμηλό επίπεδο δεξιοτήτων, γνώσεων και ικανοτήτων που, στην καλύτερη περίπτωση, έχουν ολοκληρώσει την κατώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Στόχος τους είναι να παράσχουν στους ενήλικες ευέλικτες ευκαιρίες για τη βελτίωση των δεξιοτήτων γραμματισμού, αριθμητισμού και των ψηφιακών τους δεξιοτήτων (συμπεριλαμβανομένης της ικανότητας χρήσης ψηφιακών τεχνολογιών) και την πρόοδο προς υψηλότερα επίπεδα προσόντων που είναι σχετικές με την αγορά εργασίας και την ενεργό συμμετοχή τους στην κοινωνία.

Οι διαδρομές αναβάθμισης των δεξιοτήτων συμβάλλουν στη διασφάλιση του δικαιώματος όλων για ποιοτική και χωρίς αποκλεισμούς εκπαίδευση, για κατάρτιση και διά βίου μάθηση, όπως ορίζεται στην αρχή 1 του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων.

Οι διαδρομές αναβάθμισης των δεξιοτήτων περιλαμβάνουν τρία στάδια:

  1. αξιολόγηση δεξιοτήτων (δηλαδή προσδιορισμός ή έλεγχος δεξιοτήτων),
  2. παροχή εξατομικευμένης, ευέλικτης και ποιοτικής προσφοράς μάθησης, και
  3. επικύρωση και αναγνώριση των δεξιοτήτων που αποκτήθηκαν.

Μέσω των προτεινόμενων δράσεων, τα σχέδια θα στηρίξουν την εφαρμογή της σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με τις διαδρομές αναβάθμισης των δεξιοτήτων, του σχεδίου δράσης για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, καθώς και του ευρωπαϊκού θεματολογίου δεξιοτήτων (δράση 8 «Δεξιότητες για τη ζωή»).

Τα σχέδια:

  • θα συμβάλουν στην αύξηση της προσφοράς ευκαιριών αναβάθμισης των δεξιοτήτων και της αξιοποίησής τους από ενήλικες χαμηλής ειδίκευσης.
  • θα συμβάλουν στην πρακτική και ολοκληρωμένη υλοποίηση των σταδίων των Διαδρομών αναβάθμισης των δεξιοτήτων με την υποστήριξη μέτρων προβολής και καθοδήγησης.
  • θα συμβάλουν στην αύξηση της συνοχής μεταξύ των υφιστάμενων μέτρων για ενήλικες χαμηλής ειδίκευσης.
  • θα διασφαλίσουν ότι όλοι οι σχετικοί φορείς κινητοποιούνται και συμμετέχουν στην υλοποίηση της σύστασης για τις διαδρομές αναβάθμισης των δεξιοτήτων.

Θα πρέπει να διασφαλιστεί μια προσέγγιση σύμπραξης, η οποία θα προωθεί τον αποτελεσματικό συντονισμό και τη μακροπρόθεσμη συνεργασία μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών που συμμετέχουν στον σχεδιασμό, την υλοποίηση και την παρακολούθηση των διαδρομών αναβάθμισης των δεξιοτήτων.

Τα σχέδια περιλαμβάνουν σχέδιο για τη σταδιακή ανάπτυξη των εκβάσεων/αποτελεσμάτων τους στις συμμετέχουσες χώρες, καθώς και προτάσεις για την περαιτέρω ανάπτυξη ειδικά προσαρμοσμένης στήριξης και μάθησης για τη συγκεκριμένη ομάδα-στόχο.

Στους φορείς που συμμετέχουν στις Διαδρομές αναβάθμισης των δεξιοτήτων μπορεί να περιλαμβάνονται: εθνικές, περιφερειακές ή τοπικές οντότητες που συμμετέχουν στον σχεδιασμό, την οργάνωση ή την προώθηση της εκπαίδευσης ενηλίκων, εργοδοτικές οργανώσεις, εργοδότες, συνδικαλιστικές οργανώσεις, βιομηχανικά, εμπορικά και βιοτεχνικά επιμελητήρια, υπηρεσίες απασχόλησης, πάροχοι εκπαίδευσης και κατάρτισης, ενδιάμεσοι και τομεακοί οργανισμοί, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, τοπικοί και περιφερειακοί οικονομικοί παράγοντες, βιβλιοθήκες και κοινοτικές υπηρεσίες.

Αναμενομενος αντικτυπος

Τα μελλοντοστρεφή σχέδια αποσκοπούν να παράσχουν καινοτόμες λύσεις που μπορούν να διαδοθούν ευρέως σε περιφερειακό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο και ιδανικά με τη δυνατότητα να αναπτυχθούν περαιτέρω με χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ ή άλλως μέσω εθνικής και περιφερειακής στήριξης.

Οι πρακτικές «από τη βάση στην κορυφή» θα πρέπει να καλύπτουν ορθά τις καθορισμένες προτεραιότητες που έχουν οριστεί για την ενίσχυση της ικανότητας καινοτομίας της Ευρώπης, να έχουν ισχυρό αντίκτυπο στις μεταρρυθμίσεις που αφορούν τον τομέα της εκπαίδευσης και κατάρτισης και να ενεργοποιήσουν συστημική αλλαγή.

Μέσω της ευρείας διάδοσης των αποτελεσμάτων των σχεδίων σε διακρατικό, εθνικό και/ή περιφερειακό επίπεδο, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις εθνικές, περιφερειακές στρατηγικές έξυπνης εξειδίκευσης, καθώς και τις στρατηγικές έξυπνης εξειδίκευσης των ευρωπαϊκών βιομηχανικών οικοσυστημάτων, οι μελλοντοστρεφείς συμπράξεις αναμένεται να έχουν καθοριστικό αντίκτυπο σε επίπεδο συστήματος προκειμένου να συνδράμουν τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης στην αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των προκλήσεων ενός ταχέως μεταβαλλόμενου κόσμου.

Κριτηρια χορηγησης

Συνάφεια του σχεδίου - (μέγιστη βαθμολογία: 30 βαθμοί / ελάχιστη βαθμολογία: 15 βαθμοί)

  • Σύνδεση με την πολιτική και τις πρωτοβουλίες της ΕΕ: η πρόταση καταρτίζει και αναπτύσσει ένα σχέδιο που υποστηρίζει μακρόπνοες ιδέες λαμβάνοντας υπόψη και προωθώντας τα υπάρχοντα εργαλεία και πρωτοβουλίες της ΕΕ (κατά περίπτωση). Η πρόταση υποστηρίζει επίσης την υλοποίηση των πολιτικών (π.χ. ευρωπαϊκό θεματολόγιο δεξιοτήτων), των πλαισίων και των πρωτοβουλιών της ΕΕ, όπως των ειδικών ανά χώρα συστάσεων από το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο.
  • Σκοπός: η πρόταση είναι συναφής με τον σκοπό της δράσης, καθώς και με τους γενικούς και ειδικούς στόχους της δράσης (βλ. ενότητα «Στόχοι της δράσης» ανωτέρω).
  • Πεδίο εφαρμογής: η πρόταση αφορά μία από τις 6 προτεραιότητες της δράσης (βλ. ενότητα «Οργάνωση σχεδίου» ανωτέρω).
  • Καινοτομία: η πρόταση προβλέπει προηγμένες μεθόδους και τεχνικές και οδηγεί σε καινοτόμα αποτελέσματα και λύσεις που μπορούν να διαδοθούν ευρέως σε έναν ή περισσότερους τομείς της οικονομίας ή της εκπαίδευσης.
  • Συνοχή: οι στόχοι βασίζονται στην ορθή ανάλυση των αναγκών· είναι σαφώς καθορισμένοι, ρεαλιστικοί και αφορούν θέματα που σχετίζονται με τους συμμετέχοντες οργανισμούς και τη δράση.
  • Ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία: η πρόταση καταδεικνύει με σαφήνεια την προστιθέμενη αξία σε συστημικό ενωσιακό επίπεδο, η οποία δημιουργείται χάρη στον διακρατικό της χαρακτήρα και τη δυνατότητα μεταφοράς των αποτελεσμάτων της.
  • Ανάλογα με τη στοχευόμενη προτεραιότητα:
    • Προτεραιότητα 1 — Ψηφιακή εκπαίδευση και ικανότητες: ο βαθμός στον οποίο η πρόταση σχεδιάζει και ενσωματώνει με συνέπεια τις δραστηριότητες, την έρευνα και τις εκδηλώσεις που συμβάλλουν σαφώς στον ψηφιακό μετασχηματισμό.
    • Προτεραιότητα 2 — Ψηφιακή εκπαίδευση και ικανότητες ο βαθμός στον οποίο η πρόταση σχεδιάζει και ενσωματώνει με συνέπεια τις δραστηριότητες, την έρευνα και τις εκδηλώσεις που ενισχύουν τη μετάβαση σε μια κυκλική και πιο πράσινη οικονομία, συμβάλλοντας έτσι στην Πράσινη Συμφωνία της Επιτροπής, τη Συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή και τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης.
    • Προτεραιότητα 3 — Σύμφωνο δεξιοτήτων: ο βαθμός στον οποίο η πρόταση σχεδιάζει και ενσωματώνει με συνέπεια τις δραστηριότητες, την έρευνα, καθώς και τα εργαλεία και τις δομές που ενισχύουν την ανάπτυξη δεξιοτήτων σε αλυσίδες αξίας σε ένα βιομηχανικό οικοσύστημα.
    • Προτεραιότητα 4 — Εφαρμοσμένη έρευνα στην ΕΕΚ: ο βαθμός στον οποίο η πρόταση αναπτύσσει ένα συνεκτικό σχέδιο για τη δημιουργία δομών και μηχανισμών για την εφαρμοσμένη έρευνα στην ΕΕΚ, το οποίο έχει σχεδιαστεί για να αλληλεπιδρά και να ωφελεί τη διαδικασία διδασκαλίας και μάθησης, ανταποκρινόμενο παράλληλα στις ανάγκες των εξωτερικών οργανισμών για καινοτομία και ανάπτυξη.
    • Προτεραιότητα 5 — Πράσινες δεξιότητες στον τομέα της ΕΕΚ: ο βαθμός στον οποίο η πρόταση αναπτύσσει μια ουσιαστική δέσμη βασικών πράσινων δεξιοτήτων και παρουσιάζει τον τρόπο ενσωμάτωσης αυτής της δέσμης βασικών πράσινων δεξιοτήτων στα προγράμματα σπουδών της ΕΕΚ, καθώς και για την κατάρτιση εκπαιδευτικών, εκπαιδευτών και λοιπού προσωπικού.
    • Προτεραιότητα 6 — Διαδρομές αναβάθμισης των δεξιοτήτων: ο βαθμός στον οποίο η πρόταση συμβάλλει στην πρακτική και ολοκληρωμένη υλοποίηση των σταδίων των Διαδρομών αναβάθμισης των δεξιοτήτων με την υποστήριξη μέτρων προβολής και καθοδήγησης.
  • Το πλαίσιο μετά την πανδημία: ο βαθμός στον οποίο η πρόταση ενσωματώνει μέτρα που προάγουν νέες πολιτικές και πρακτικές σε συστημικό επίπεδο για την αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων που δημιουργήθηκαν από την πρόσφατη πανδημία.

Ποιότητα του σχεδιασμού και της υλοποίησης του σχεδίου (μέγιστη βαθμολογία: 30 βαθμοί / ελάχιστη βαθμολογία: 15 βαθμοί)

  • Συνοχή: ο γενικότερος σχεδιασμός του σχεδίου διασφαλίζει συνοχή μεταξύ των στόχων, της μεθοδολογίας, των δραστηριοτήτων, της διάρκειας και του προτεινόμενου προϋπολογισμού του σχεδίου. Η πρόταση παρουσιάζει μια συνεκτική και ολοκληρωμένη δέσμη κατάλληλων δραστηριοτήτων οι οποίες καλύπτουν τις διαπιστωμένες ανάγκες και αποφέρουν τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα.
  • Δομή: το πρόγραμμα εργασίας είναι σαφές και πλήρες (και καλύπτει όλα τα ενδεδειγμένα στάδια του σχεδίου:  προετοιμασία, υλοποίηση, παρακολούθηση, αξιολόγηση, διάδοση και αξιοποίηση). Περιλαμβάνει εκ των προτέρων και εκ των υστέρων ανάλυση (και τις δύο κατά τη διάρκεια του σχεδίου) της καινοτομίας που εισήχθη στην εκπαίδευση.
  • Μεθοδολογία: η ποιότητα και η σκοπιμότητα της προτεινόμενης μεθοδολογίας και η καταλληλότητά της για την παραγωγή των αναμενόμενων αποτελεσμάτων, με χρήση των μέσων της ΕΕ, εάν είναι συναφή με το σχέδιο.
  • Διαχείριση: προβλέπονται ρυθμίσεις αποτελεσματικής διαχείρισης. Τα χρονοδιαγράμματα, η οργάνωση, τα καθήκοντα και οι ευθύνες καθορίζονται αναλυτικά και χαρακτηρίζονται από ρεαλισμό. Η πρόταση κατανέμει τους κατάλληλους πόρους σε κάθε δραστηριότητα.
  • Βελτίωση ποιότητας και αποτελεσματικότητας: η πρόταση ενσωματώνει σαφώς τις λύσεις καινοτομίας της σε δραστηριότητες και αποτελέσματα που βελτιώνουν την ποιότητα, την αποτελεσματικότητα και την ισότητα των συστημάτων στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης.
  • Προϋπολογισμός: ο προϋπολογισμός προβλέπει τους κατάλληλους πόρους που απαιτούνται για την επιτυχία του σχεδίου. Δεν είναι ούτε υπερτιμημένος ούτε υποτιμημένος.
  • Οικονομικός έλεγχος και έλεγχος ποιότητας: τα μέτρα ελέγχου (συνεχής αξιολόγηση της ποιότητας και κατάρτιση, αξιολογήσεις από ομοτίμους, δραστηριότητες συγκριτικής αξιολόγησης κ.λπ.) και οι δείκτες ποιότητας διασφαλίζουν ότι η υλοποίηση του σχεδίου είναι υψηλού επιπέδου και οικονομικά αποδοτική. Οι προκλήσεις/κίνδυνοι του σχεδίου προσδιορίζονται με σαφήνεια και λαμβάνονται κατάλληλα μέτρα για την αντιμετώπισή τους. Στο πλαίσιο του σχεδίου προγραμματίζονται διαδικασίες επανεξέτασης από εμπειρογνώμονες. Το πρόγραμμα εργασίας περιλαμβάνει μια ανεξάρτητη εξωτερική αξιολόγηση ποιότητας στα μέσα της περιόδου υλοποίησης του σχεδίου και μερικούς μήνες πριν από τη λήξη του σχεδίου προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα πραγματοποίησης πιθανών προσαρμογών στο σχέδιο.

Ποιότητα της σύμπραξης και των ρυθμίσεων συνεργασίας (μέγιστη βαθμολογία: 20 βαθμοί / ελάχιστη βαθμολογία: 10 βαθμοί)

  • Διάρθρωση: η σύνθεση της σύμπραξης συνάδει με τους στόχους της δράσης και του σχεδίου. Περιλαμβάνει τον κατάλληλο συνδυασμό σχετικών οργανισμών οι οποίοι διαθέτουν τα χαρακτηριστικά, τις δεξιότητες, την πείρα, την εξειδίκευση και την υποστήριξη διαχείρισης που απαιτούνται για να υλοποιήσουν με επιτυχία ολόκληρο το σχέδιο. Η πρόταση περιλαμβάνει εταίρους που εκπροσωπούν επαρκώς τον υπό εξέταση τομέα ή διατομεακή προσέγγιση.  Ειδικότερα, στο πλαίσιο της προτεραιότητας 4, ο βαθμός στον οποίο η σύμπραξη οργανώνει δίδυμα παρόχων ΕΕΚ και εκπροσώπων ή ενώσεων εταιρειών σε κάθε συμμετέχουσα χώρα. Ειδικότερα, στο πλαίσιο της προτεραιότητας 5, ο βαθμός στον οποίο η σύμπραξη οργανώνει δίδυμα παρόχων ΕΕΚ και εκπροσώπων της αγοράς εργασίας σε κάθε συμμετέχουσα χώρα.
  • Δέσμευση: οι συνεισφορές των εταίρων είναι σημαντικές, χρήσιμες και συμπληρωματικές. Η κατανομή των ευθυνών και των καθηκόντων πραγματοποιείται με σαφή και κατάλληλο τρόπο και καταδεικνύει τη δέσμευση και την ενεργό συμβολή όλων των συμμετεχόντων οργανισμών ανάλογα με την ειδική εμπειρογνωσία και τις ικανότητές τους.
  • Καθήκοντα: ο συντονιστής διαθέτει ικανότητες υψηλού επιπέδου σε θέματα διαχείρισης και συντονισμού διακρατικών δικτύων, καθώς και ηγετικές ικανότητες σε σύνθετο περιβάλλον. Τα επιμέρους καθήκοντα ανατίθενται με βάση την ειδική τεχνογνωσία του κάθε εταίρου.
  • Συνεργασία/Ομαδικό πνεύμα: προτείνεται ένας αποτελεσματικός μηχανισμός, ώστε να εξασφαλιστεί αποδοτικότητα σε ότι αφορά τον συντονισμό, τη λήψη αποφάσεων, την επικοινωνία και την επίλυση συγκρούσεων μεταξύ των συμμετεχόντων οργανισμών, των λοιπών συμμετεχόντων, καθώς και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών.
  • Γεωγραφική διάσταση και συμμετοχή τρίτων χωρών που δεν είναι συνδεδεμένες με το πρόγραμμα: η σύμπραξη περιλαμβάνει σχετικούς εταίρους από διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές και η εν λόγω γεωγραφική σύνθεση αιτιολογείται.  Κατά περίπτωση, η συμμετοχή οργανισμών από τρίτες χώρες που δεν είναι συνδεδεμένες με το πρόγραμμα προσδίδει ουσιαστική προστιθέμενη αξία στην επίτευξη των στόχων του μελλοντοστρεφούς σχεδίου.

Αντίκτυπος, διάδοση και βιωσιμότητα (μέγιστη βαθμολογία: 20 βαθμοί / ελάχιστη βαθμολογία: 10 βαθμοί)

  • Αξιοποίηση: η πρόταση παρουσιάζει με ποιον τρόπο τα αποτελέσματα του σχεδίου θα διαδοθούν ευρέως —σε επίπεδο συστήματος— σε έναν ή περισσότερους τομείς. Παρέχει μέσα μέτρησης της αξιοποίησής τους τόσο κατά τη διάρκεια όσο και μετά την υλοποίηση του σχεδίου.
  • Διάδοση: η πρόταση προβλέπει ένα σαφές σχέδιο για τη διάδοση των αποτελεσμάτων και περιλαμβάνει τους κατάλληλους στόχους, τις δραστηριότητες, το σχετικό χρονοδιάγραμμα, τα εργαλεία και τους διαύλους προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική διάδοση των αποτελεσμάτων και των οφελών στα ενδιαφερόμενα μέρη, τους φορείς χάραξης πολιτικής και τους κινητήριους μοχλούς καινοτομίας τόσο κατά τη διάρκεια όσο και μετά την υλοποίηση του σχεδίου. Η πρόταση αναφέρει επίσης ποιοι εταίροι θα είναι υπεύθυνοι για τη διάδοση και αποδεικνύει τη σχετική πείρα που έχουν σε δραστηριότητες διάδοσης· Η διάδοση λαμβάνει επίσης υπόψη εθνικές και περιφερειακές στρατηγικές έξυπνης εξειδίκευσης για να επιτευχθεί ο μέγιστος αντίκτυπος σε αυτά τα επίπεδα. Ανοικτή πρόσβαση: κατά γενικό κανόνα και εντός των ορίων των υπαρχόντων εθνικών και ευρωπαϊκών νομικών πλαισίων, τα αποτελέσματα θα πρέπει να διατίθενται ως ανοικτοί εκπαιδευτικοί πόροι και να δημοσιεύονται στις πλατφόρμες ενημέρωσης των αντίστοιχων επαγγελματικών οργανώσεων, τομέων ή αρμόδιων αρχών. Η πρόταση θα περιγράφει τον τρόπο με τον οποίον τα δεδομένα, το υλικό, τα έγγραφα, η δραστηριότητα σε οπτικοακουστικά μέσα και μέσα κοινωνικής δικτύωσης που παράγονται θα διατίθενται ελεύθερα και θα προωθούνται μέσω ανοικτών αδειών χωρίς να προβλέπει δυσανάλογους περιορισμούς.
  • Αντίκτυπος: η πρόταση καταδεικνύει τον δυνητικό αντίκτυπο του σχεδίου:
    • στις στοχευμένες ομάδες και τομείς·
    • στους φορείς χάραξης πολιτικής σε επίπεδο συστήματος·
    • πέραν των φορέων χάραξης πολιτικής και των αρχών που αφορούν άμεσα το σχέδιο, στους ιδιωτικούς ή δημόσιους κινητήριους μοχλούς καινοτομίας σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και/ή ευρωπαϊκό επίπεδο. Η πρόταση καταδεικνύει τις δυνατότητες υλοποίησης από άλλα βασικά ενδιαφερόμενα μέρη στον τομέα ή πέραν αυτού.

Η πρόταση περιλαμβάνει μέτρα, καθώς και στόχους και δείκτες για την παρακολούθηση της προόδου και την αξιολόγηση του αναμενόμενου αντίκτυπου (βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα).

  • Βιωσιμότητα: η πρόταση επεξηγεί τον τρόπο υλοποίησης και περαιτέρω ανάπτυξης του μελλοντοστρεφούς σχεδίου σε διάφορα επίπεδα (τοπικό, περιφερειακό, εθνικό). Περιλαμβάνει τον σχεδιασμό ενός μακροπρόθεσμου σχεδίου δράσης με στόχο τη σταδιακή υλοποίηση των επιδιωκόμενων αποτελεσμάτων του σχεδίου μετά το πέρας αυτού και την ενσωμάτωσή τους στο επικρατούν πλαίσιο. Αυτό το σχέδιο δράσης βασίζεται σε βιώσιμες συμπράξεις μεταξύ φορέων χάραξης πολιτικής, παρόχων εκπαίδευσης και κατάρτισης και βασικών παραγόντων του κλάδου στο κατάλληλο επίπεδο. Θα πρέπει να περιλαμβάνει τον προσδιορισμό των κατάλληλων δομών διακυβέρνησης, αλλά και μέτρα αναβάθμισης και οικονομικής βιωσιμότητας, συμπεριλαμβανομένων των δυνητικών χρηματοδοτικών πόρων (ευρωπαϊκών, εθνικών και ιδιωτικών), προκειμένου να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των αποτελεσμάτων και των οφελών που επιτυγχάνονται.

Για να εξεταστεί η δυνατότητα χρηματοδότησής τους, οι αιτήσεις πρέπει να συγκεντρώνουν τουλάχιστον 70 βαθμούς (σε σύνολο 100 βαθμών), λαμβανομένης υπόψη της απαραίτητης ελάχιστης βαθμολογίας για καθένα από τα τέσσερα κριτήρια χορήγησης:

Σε περίπτωση ισοβαθμίας σε προτάσεις που αφορούν την ίδια προτεραιότητα, θα δίνεται προτεραιότητα σύμφωνα με τους βαθμούς που έχουν συγκεντρώσει οι εν λόγω προτάσεις για το κριτήριο χορήγησης «Συνάφεια» και, στη συνέχεια, για το κριτήριο χορήγησης «Αντίκτυπος».

Η επιτροπή αξιολόγησης θα επιδιώξει, εάν είναι δυνατόν, να εξασφαλίσει την ισόρροπη κάλυψη των προτεραιοτήτων.

Προθεσμια και ενδεικτικο χρονοδιαγραμμα για την αξιολογηση και τις συμφωνιες επιχορηγησης

Στάδια

Ημερομηνία και ώρα ή ενδεικτική περίοδος

Προθεσμία για την υποβολή των αιτήσεων

15 Μαρτίου στις 17:00:00 (ώρα Βρυξελλών)  

Περίοδος αξιολόγησης

Απρίλιος–Ιούλιος 2022

Ενημέρωση των αιτούντων

Αύγουστος 2022

Υπογραφή της συμφωνίας επιχορήγησης

Οκτώβριος–Δεκέμβριος 2022

Ημερομηνία έναρξης της δράσης 

1/11/2022 ή 1/12/2022 ή 1/01/2023

Ποιοι ειναι οι κανονες χρηματοδοτησης;

Για τη δράση αυτή ακολουθείται ένα μοντέλο χρηματοδότησης με κατ’ αποκοπήν ποσό. Το ποσό της συνεισφοράς ενιαίου κατ’ αποκοπήν ποσού θα καθορίζεται για κάθε επιχορήγηση με βάση τον εκτιμώμενο προϋπολογισμό της δράσης που προτείνει ο αιτών. Η χορηγούσα αρχή θα καθορίζει το κατ’ αποκοπήν ποσό κάθε επιχορήγησης με βάση την πρόταση, το αποτέλεσμα της αξιολόγησης, τα ποσοστά χρηματοδότησης και το μέγιστο ποσό επιχορήγησης που καθορίζεται στην πρόσκληση.

Το μέγιστο ποσό επιχορήγησης της ΕΕ ανά σχέδιο είναι ως εξής:

  • Για την κατηγορία 1 — Διατομεακές προτεραιότητες: 800 000 EUR
  • Για την κατηγορία 2 — Επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (ΕΕΚ): 700 000 EUR
  • Για την κατηγορία 3 — Εκπαίδευση ενηλίκων (AE): 1 000 000 EUR

Ο μέγιστος αριθμός σχεδίων προς χρηματοδότηση είναι:

Για τις κατηγορίες 1 και 3: δεν υπάρχει ανώτατο όριο εκτός από τους δημοσιονομικούς περιορισμούς

Για την κατηγορία 2: υπάρχει ενδεικτικός στόχος 7 σχεδίων ανά προτεραιότητα (για τις προτεραιότητες 3, 4 και 5 αντίστοιχα)

Πώς καθορίζεται το κατ’ αποκοπήν ποσό του σχεδίου;

Οι αιτούντες πρέπει να συμπληρώσουν έναν αναλυτικό πίνακα προϋπολογισμού σύμφωνα με το έντυπο αίτησης, λαμβάνοντας υπόψη τα παρακάτω σημεία:

  1. ο προϋπολογισμός θα πρέπει να αναλύεται, ανάλογα με την περίπτωση, ανά δικαιούχο/-ους και να οργανώνεται σε συνεκτικές δέσμες εργασιών (να χωρίζεται, για παράδειγμα, στις κατηγορίες «διαχείριση σχεδίου», «ανάλυση», «κατάρτιση», «διοργάνωση εκδηλώσεων», «υλοποίηση μοντέλων», «μακροπρόθεσμο σχέδιο δράσης», «επικοινωνία και διάδοση», «διασφάλιση ποιότητας» κ.λπ.)·
  2. η πρόταση πρέπει να περιγράφει τις δραστηριότητες που καλύπτει κάθε δέσμη εργασιών·
  3. οι αιτούντες πρέπει να παρέχουν στην πρότασή τους ανάλυση των εκτιμώμενων δαπανών στην οποία θα παρουσιάζεται το ποσοστό ανά δέσμη εργασιών (και, εντός κάθε δέσμης εργασιών, το ποσοστό που αντιστοιχεί σε κάθε δικαιούχο και συνδεόμενη οντότητα)·
  4. οι περιγραφόμενες δαπάνες μπορούν να καλύπτουν τις δαπάνες προσωπικού, τις δαπάνες μετακίνησης και διαβίωσης, τις δαπάνες εξοπλισμού και υπεργολαβικής ανάθεσης, καθώς και άλλες δαπάνες (όπως διάδοση των πληροφοριών, δημοσίευση ή μετάφραση).

Οι προτάσεις θα αξιολογούνται σύμφωνα με τις συνήθεις διαδικασίες αξιολόγησης με τη συνδρομή εσωτερικών και/ή εξωτερικών εμπειρογνωμόνων. Οι εμπειρογνώμονες θα αξιολογούν την ποιότητα των προτάσεων με βάση τις απαιτήσεις που καθορίζονται στην πρόσκληση και τον αναμενόμενο αντίκτυπο, την ποιότητα και την αποδοτικότητα της δράσης. Η αξία του κατ’ αποκοπήν ποσού θα περιορίζεται κατ’ ανώτατο όριο στο 80 % του εκτιμώμενου προϋπολογισμού που καθορίζεται μετά την αξιολόγηση.

Μετά την αξιολόγηση της πρότασης, ο διατάκτης θα καθορίσει το ύψος του κατ’ αποκοπήν ποσού, λαμβάνοντας υπόψη τα πορίσματα της διενεργηθείσας αξιολόγησης.

Οι παράμετροι της επιχορήγησης (ανώτατο ποσό επιχορήγησης, ποσοστό χρηματοδότησης, συνολικές επιλέξιμες δαπάνες κ.λπ.) θα καθορίζονται στη συμφωνία επιχορήγησης.

Τα επιτεύγματα του σχεδίου θα αξιολογούνται με βάση τα ολοκληρωθέντα αποτελέσματα. Το σύστημα χρηματοδότησης θα επιτρέψει να δοθεί μεγαλύτερη βαρύτητα στα αποτελέσματα παρά στις εισροές, δίνοντας έτσι έμφαση στην ποιότητα και το επίπεδο επίτευξης των μετρήσιμων στόχων.

Περισσότερες πληροφορίες παρέχονται στο υπόδειγμα συμφωνίας επιχορήγησης που διατίθεται στην Πύλη «Ευκαιρίες χρηματοδότησης και υποβολής προσφορών» (FTOP).